Sübjektif İmkansızlık ne demek? Hukuki tanımı

Borçlar Hukuku alanında kullanılan Sübjektif İmkansızlık terimi: Sübjektif imkansızlık, sözleşme konusunu oluşturan edimin herkes için değil yalnızca borçlunun şahsında, malvarlığında veya somut imkânlarında bulunan bir engel nedeniyle yerine getirilemez hâle gelmesidir. Borç ilişkisi geçerli kurulur; ifa aşamasında borçlu kusurluysa tazminata mahkûm olur, kusursuzsa borçtan kurtulur. Objektif imkânsızlıktan (TBK m.27/1) farkı, edim teorik olarak başkası tarafından gerçekleştirilebilir niteliktedir.

Sübjektif İmkansızlık hangi hukuk dalında kullanılır?

Sübjektif İmkansızlık, Borçlar Hukuku dalında kullanılan bir terimdir. Borçlar Hukuku, Türk hukuk sisteminin temel alanlarından biridir ve bu terimi anlamak ilgili mevzuatı kavramak için önemlidir.

Sübjektif İmkansızlık Nedir? — hâkimlik

Q: Sübjektif İmkansızlık ne anlama gelir?

Sübjektif imkansızlık, edimin objektif olarak yapılabilir nitelikte olmasına rağmen yalnızca borçlunun şahsi koşulları nedeniyle ifa edilemez hâle gelmesidir. Örneğin sattığı tabloyu üçüncü kişiye devrettiği için artık alıcıya teslim edemeyen satıcı, sübjektif imkansızlık içindedir; tablo hâlâ vardır ve başka biri tarafından devredilebilir.

Tanım

Sübjektif imkansızlık, edimin objektif olarak yapılabilir nitelikte olmasına rağmen yalnızca borçlunun şahsi koşulları nedeniyle ifa edilemez hâle gelmesidir. Örneğin sattığı tabloyu üçüncü kişiye devrettiği için artık alıcıya teslim edemeyen satıcı, sübjektif imkansızlık içindedir; tablo hâlâ vardır ve başka biri tarafından devredilebilir. Bu hâl objektif imkansızlıktan (TBK m.27/1) farklıdır: orada edim hiç kimse için yerine getirilemez ve sözleşme baştan butlan ile sakattır; sübjektif imkansızlıkta ise sözleşme geçerli doğar, ifa aşamasındaki engel kusur kuralları çerçevesinde sonuç doğurur.

Hukuki Niteliği

Sübjektif imkansızlık, sözleşmenin kuruluş geçerliliğini değil ifa aşamasındaki sorumluluğu ilgilendirir. Borçlu kusurluysa müsbet zararı tazminle yükümlüdür (TBK m.112); kusursuzsa borç sona erer (TBK m.136). Bu yönüyle butlan, yokluk veya iptal edilebilirlik gibi geçersizlik halleri arasında yer almaz; geçerli sözleşmenin ifa imkânsızlığıdır.

Dayanak

TBK m.27 (objektif başlangıç imkansızlığı — karşılaştırma için)
TBK m.112 (borca aykırılıkta tazminat)
TBK m.136 (kusursuz sonraki imkansızlık — borç sona erer)
TBK m.137 (kısmi imkansızlık)
TBK m.138 (aşırı ifa güçlüğü ile karıştırılmamalıdır)

Özellikleri / Şartları

Edim objektif olarak yapılabilir olmalı; başkası tarafından ifa edilebilir nitelikte bulunmalı
Engel sadece borçlunun kişiliğinde, malvarlığında veya imkânlarında bulunmalı
İmkansızlık başlangıçta veya sonradan ortaya çıkabilir; her iki halde de sözleşme geçerlidir
Borçlunun kusuru varsa müsbet zarar tazminatı doğar; kusursuzsa borç sona erer
Para borçlarında "borçlunun parası yok" beyanı sübjektif imkansızlık sayılmaz; para borcu daima ifa edilebilir kabul edilir

Kritik Noktalar

Objektif imkansızlık ≠ sübjektif imkansızlık: ilki TBK m.27/1 kapsamında butlan doğurur (örnek: ölmüş atın satışı); ikincisinde sözleşme geçerlidir
Yargıtay içtihatlarında satılan şeyin başka kişiye devri klasik sübjektif imkansızlık örneği olarak gösterilir; satıcı tazminat öder, alıcı sözleşmeden dönebilir
Sübjektif imkansızlık sonradan ortaya çıkmışsa TBK m.112 (kusurlu) veya m.136 (kusursuz) hükümleri uygulanır; başlangıçta varsa dahi sözleşme batıl değildir
Para borcunda borçlunun acziyeti sübjektif imkansızlık değildir; bu ifa zorluğudur ve borç temerrüt hükümlerine tabidir
Sübjektif imkansızlıkta alıcı, sözleşmeden dönme veya müsbet zarar tazminatı seçeneklerini kullanabilir; objektif imkansızlıkta sözleşme zaten yok hükmündedir

Aynı Alandan Bağlantılar

Tanım

Hukuki Niteliği

Özellikleri / Şartları

Edim objektif olarak yapılabilir olmalı; başkası tarafından ifa edilebilir nitelikte bulunmalı

Engel sadece borçlunun kişiliğinde, malvarlığında veya imkânlarında bulunmalı

İmkansızlık başlangıçta veya sonradan ortaya çıkabilir; her iki halde de sözleşme geçerlidir

Borçlunun kusuru varsa müsbet zarar tazminatı doğar; kusursuzsa borç sona erer

Para borçlarında "borçlunun parası yok" beyanı sübjektif imkansızlık sayılmaz; para borcu daima ifa edilebilir kabul edilir

Kritik Noktalar

Objektif imkansızlık ≠ sübjektif imkansızlık: ilki TBK m.27/1 kapsamında butlan doğurur (örnek: ölmüş atın satışı); ikincisinde sözleşme geçerlidir

Yargıtay içtihatlarında satılan şeyin başka kişiye devri klasik sübjektif imkansızlık örneği olarak gösterilir; satıcı tazminat öder, alıcı sözleşmeden dönebilir

Sübjektif imkansızlık sonradan ortaya çıkmışsa TBK m.112 (kusurlu) veya m.136 (kusursuz) hükümleri uygulanır; başlangıçta varsa dahi sözleşme batıl değildir

Para borcunda borçlunun acziyeti sübjektif imkansızlık değildir; bu ifa zorluğudur ve borç temerrüt hükümlerine tabidir

Sübjektif imkansızlıkta alıcı, sözleşmeden dönme veya müsbet zarar tazminatı seçeneklerini kullanabilir; objektif imkansızlıkta sözleşme zaten yok hükmündedir

Sübjektif İmkansızlık Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım

Hukuki Niteliği

Dayanak

Özellikleri / Şartları

Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler

Sübjektif İmkansızlık Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım

Hukuki Niteliği

Dayanak

Özellikleri / Şartları

Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler