Babam evi bana "ölünceye kadar bakma" karşılığı devretti, ama hiçbir bakım yapmıyorum — sözleşme nasıl nitelendirilir?

Yargıtay sözleşmenin gerçek niteliğine bakar (m.19 muvazaa kuralı). Eğer bakım gerçekten yapılmıyor ve sözleşme sadece mal devrine kılıf olarak düzenlenmişse hâkim sözleşmeyi bağışlama olarak nitelendirir. Bu durumda bağışlama hükümleri uygulanır: Şekil değişir: ölünceye kadar bakmada noter zorunlu olduğu için zaten noter; ancak bağışlamada da taşınmazda noter (m.288) gerekli — şekil bakımından sorun yok Mahfuz hisse mirasçıları tam tenkis isteyebilir (aleat hesabı yapılmaz) m.295 bağışlamadan dönme sebepleri uygulanabilir

Mirastan feragat sözleşmesi yapan mirasçı sonradan dava açabilir mi?

Genelde hayır. Mirastan feragat sözleşmesi MK m.528 ve şekli (noter + 2 tanık) korunmuşsa bağlayıcıdır; mirasçı miras açıldığında pay alamaz. İstisnalar: Hile, yanılma, korkutma ile sözleşme yapılmışsa iptal edilebilir Karşılığında ödenen tutarı almamışsa karşılığını dava ile ister Ehliyet kaybı anında imza varsa iptal mümkün Ancak miras açıldıktan sonra basit pişmanlık feragatı geçersiz kılmaz.

Ölünceye kadar bakma ile bağışlama tenkis hesabı aynı mı?

Hayır, farklı. Ölünceye kadar bakma tenkis hesabında aleat unsuru dikkate alınır; bakım maliyeti tahmini yapılır ve aşan kısım bağışlama unsuru sayılır. Sadece bu aşan kısım için tenkis uygulanır. Bağışlamada ise tüm değer karşılıksız sayılır; mahfuz hisse oranınca tam tenkis uygulanır. Bu fark Yargıtay yerleşik içtihadı ile pekiştirilmiş; aleat unsurunun ekonomik dengeye katkısı tenkisi azaltır.

Ölünceye Kadar Bakma vs Bağışlama vs Mirastan Feragat Nedir?

Tanım ve Karşılaştırma Çerçevesi

Ölünceye kadar bakma vs bağışlama vs mirastan feragat, mal devrinin farklı hukuki yollarını ve mirasçı korumasının kapsamını karşılaştırır. Üçü de aile içi mal devirlerinde sıkça gündeme gelir; hâkimlik sınavının klasik tuzak konularındandır.

Üç Müesseseyi Karşılaştırma Tablosu

Ölçüt	Ölünceye Kadar Bakma (m.611)	Bağışlama (m.285)	Mirastan Feragat (MK m.528)
Hukuki nitelik	Aleat sözleşme	Karşılıksız sözleşme	Ölüme bağlı tasarruf
Edim niteliği	Bakım + mal devri (karşılıklı)	Karşılıksız mal/hak devri	Miras hakkından vazgeçme
Aleat unsuru	Var (ömür + bakım kapsamı)	Yok	Sınırlı
Şekil	Noter resmi şekli (m.612)	Yazılı (taşınmazda noter, m.288)	Miras sözleşmesi şekli (MK m.545 — noter + 2 tanık)
Karşı edim	Bakım, koruma, manevi destek	Yok	Ücret veya bedel (varsa)
Sosyal fonksiyon	Yaşlı bakımı	Karşılıksız fayda sağlama	Miras planlaması
Mirasçı koruma	Tenkis (m.618)	Tenkis (MK m.560)	İcazet veya mahfuz hisse
Sözleşmeden dönme	Önemli sebep (m.617)	Bağışlamadan dönme sebepleri (m.295)	Ölmüş kişi için imkânsız (saklı kayıt)

1. Ölünceye Kadar Bakma (TBK m.611)

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi:

Aleat sözleşme — ömür ve bakım belirsizliği
Karşılıklı edim: mal devri ↔ bakım
Resmi şekil: noter (m.612)
Sosyal fonksiyon: yaşlı bakımı
Mirasçı koruma: m.618 tenkis (aleat hesabına alınır)

2. Bağışlama (TBK m.285)

Bağışlama sözleşmesi:

Karşılıksız — bağışlanan tarafa fayda
Edim: mal/hak devri (karşılığı yok veya küçük)
Şekil: yazılı (taşınmazda noter — m.288)
Sosyal fonksiyon: sevgi, takdir, fayda sağlama
Mirasçı koruma: MK m.560 tenkis
Dönme sebepleri: m.295 (ağır kusur, suç, yüklemeyi ihlal)

3. Mirastan Feragat (MK m.528)

Mirastan feragat sözleşmesi:

Ölüm öncesi miras hakkından vazgeçme
Miras bırakan ile mirasçı adayı arasında
Ücret/bedel karşılığı (m.528) veya karşılıksız olabilir
Şekil: miras sözleşmesi şekli (MK m.545 — noter + 2 tanık)
Etki: mirasçı, miras açıldığında pay almaz
Bedelli feragat: mirastan feragat eden kişiye verilen tutar
Karşılıksız feragat: mirasçının kendi rıza beyanı

Aleat Unsuru: Üç Müessesenin Farkı

Ölünceye Kadar Bakma (Yüksek Aleat)

Ömür uzunluğu belirsiz
Bakım kapsamı belirsiz (sağlık ihtiyacı vs.)
Edim dengesi rastlantıya bağlı

Bağışlama (Aleat Yok)

Edim tarafında karşılık yok
Aleat unsuru aranmaz; karşılıksızlık temel
Risk dağılımı yok

Mirastan Feragat (Sınırlı Aleat)

Mirasın gerçekleşmesi belirsiz değil (ölüm kesin)
Miras değerinin gelecekteki tutarı belirsiz olabilir
Aleat unsuru zayıf

Şekil Şartları: Hâkimlik Tuzağı

Müessese	Şekil	Sebep
Ölünceye kadar bakma	Noter (m.612)	Bakım + mal devri kompleks ilişki
Bağışlama (taşınmaz)	Noter (m.288)	Tapu tescili + büyük değer
Bağışlama (taşınır)	Yazılı	Genel düzenleme
Mirastan feragat	Noter + 2 tanık	Ölüme bağlı tasarruf
Miras sözleşmesi (genel)	Noter + 2 tanık	MK m.545

Mirasçı Korumasının Karşılaştırılması

Ölünceye Kadar Bakma (m.618)

Mahfuz hisse mirasçıları tenkis ister
Sözleşmenin aleat unsuru hesaba katılır
Bakım maliyetini aşan kısım = bağışlama unsuru

Bağışlama (MK m.560)

Mahfuz hisse mirasçıları tenkis ister
Aleat unsuru yok — tüm bağışlama tenkise tabi (mahfuz hisse oranınca)

Mirastan Feragat (MK m.528)

Feragat sözleşmesi miras açıldıktan sonra mirasçıya etki eder
Karşılığı varsa bedel mahfuz hisseye dahil
Karşılıksız feragat mahfuz hisseyi etkilemez (feragat eden kendi iradesi)

Hâkimlik Klasik Sorular

Sahte Bağışlama (Görünüşte Ölünceye Kadar Bakma)

Yargıtay sözleşmenin gerçek niteliğine bakar:

"Bakım karşılığı" yazılsa ama bakım yoksa → bağışlama
Bağışlama hükümleri uygulanır (yazılı şekil yerine noter, MK m.560 tenkis)

Ölünceye Kadar Bakma + Bağışlama Karması

Mal değeri >> bakım maliyeti = bağışlama unsuru baskın
Hâkim ekonomik analizle aleat ve bağışlama unsurlarını ayırır

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Ölünceye kadar bakma aleat: Ömür + bakım kapsamı belirsizliği.
Bağışlama karşılıksız: Aleat unsuru yok; m.560 tenkis tam.
Mirastan feragat ölüme bağlı: Mirasçı miras açıldığında pay almaz.
Şekil hiyerarşisi: Noter (bakma + mirastan feragat + taşınmaz bağışlama) > Yazılı (taşınır bağışlama).
Yargıtay gerçek nitelik: Sözleşmenin başlığı değil içeriği esas — sahte bakma sözleşmeleri bağışlama olarak nitelendirilir.
Mahfuz hisse koruma: Üçünde de mirasçı tenkis hakkı; aleat unsuru bakmada hesaplamayı etkiler.
Aleat hesaplaması: Bakmada bakım maliyeti tahmini; aşan kısım bağışlama unsuru.

Aynı Alandan Bağlantılar

Tanım ve Karşılaştırma Çerçevesi

Üç Müesseseyi Karşılaştırma Tablosu

Ölçüt	Ölünceye Kadar Bakma (m.611)	Bağışlama (m.285)	Mirastan Feragat (MK m.528)
Hukuki nitelik	Aleat sözleşme	Karşılıksız sözleşme	Ölüme bağlı tasarruf
Edim niteliği	Bakım + mal devri (karşılıklı)	Karşılıksız mal/hak devri	Miras hakkından vazgeçme
Aleat unsuru	Var (ömür + bakım kapsamı)	Yok	Sınırlı
Şekil	Noter resmi şekli (m.612)	Yazılı (taşınmazda noter, m.288)	Miras sözleşmesi şekli (MK m.545 — noter + 2 tanık)
Karşı edim	Bakım, koruma, manevi destek	Yok	Ücret veya bedel (varsa)
Sosyal fonksiyon	Yaşlı bakımı	Karşılıksız fayda sağlama	Miras planlaması
Mirasçı koruma	Tenkis (m.618)	Tenkis (MK m.560)	İcazet veya mahfuz hisse
Sözleşmeden dönme	Önemli sebep (m.617)	Bağışlamadan dönme sebepleri (m.295)	Ölmüş kişi için imkânsız (saklı kayıt)

1. Ölünceye Kadar Bakma (TBK m.611)

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi:

Aleat sözleşme — ömür ve bakım belirsizliği
Karşılıklı edim: mal devri ↔ bakım
Resmi şekil: noter (m.612)
Sosyal fonksiyon: yaşlı bakımı
Mirasçı koruma: m.618 tenkis (aleat hesabına alınır)

2. Bağışlama (TBK m.285)

Bağışlama sözleşmesi:

Karşılıksız — bağışlanan tarafa fayda
Edim: mal/hak devri (karşılığı yok veya küçük)
Şekil: yazılı (taşınmazda noter — m.288)
Sosyal fonksiyon: sevgi, takdir, fayda sağlama
Mirasçı koruma: MK m.560 tenkis
Dönme sebepleri: m.295 (ağır kusur, suç, yüklemeyi ihlal)

3. Mirastan Feragat (MK m.528)

Mirastan feragat sözleşmesi:

Ölüm öncesi miras hakkından vazgeçme
Miras bırakan ile mirasçı adayı arasında
Ücret/bedel karşılığı (m.528) veya karşılıksız olabilir
Şekil: miras sözleşmesi şekli (MK m.545 — noter + 2 tanık)
Etki: mirasçı, miras açıldığında pay almaz
Bedelli feragat: mirastan feragat eden kişiye verilen tutar
Karşılıksız feragat: mirasçının kendi rıza beyanı

Aleat Unsuru: Üç Müessesenin Farkı

Ölünceye Kadar Bakma (Yüksek Aleat)

Ömür uzunluğu belirsiz
Bakım kapsamı belirsiz (sağlık ihtiyacı vs.)
Edim dengesi rastlantıya bağlı

Bağışlama (Aleat Yok)

Edim tarafında karşılık yok
Aleat unsuru aranmaz; karşılıksızlık temel
Risk dağılımı yok

Mirastan Feragat (Sınırlı Aleat)

Mirasın gerçekleşmesi belirsiz değil (ölüm kesin)
Miras değerinin gelecekteki tutarı belirsiz olabilir
Aleat unsuru zayıf

Şekil Şartları: Hâkimlik Tuzağı

Müessese	Şekil	Sebep
Ölünceye kadar bakma	Noter (m.612)	Bakım + mal devri kompleks ilişki
Bağışlama (taşınmaz)	Noter (m.288)	Tapu tescili + büyük değer
Bağışlama (taşınır)	Yazılı	Genel düzenleme
Mirastan feragat	Noter + 2 tanık	Ölüme bağlı tasarruf
Miras sözleşmesi (genel)	Noter + 2 tanık	MK m.545

Mirasçı Korumasının Karşılaştırılması

Ölünceye Kadar Bakma (m.618)

Mahfuz hisse mirasçıları tenkis ister
Sözleşmenin aleat unsuru hesaba katılır
Bakım maliyetini aşan kısım = bağışlama unsuru

Bağışlama (MK m.560)

Mahfuz hisse mirasçıları tenkis ister
Aleat unsuru yok — tüm bağışlama tenkise tabi (mahfuz hisse oranınca)

Mirastan Feragat (MK m.528)

Feragat sözleşmesi miras açıldıktan sonra mirasçıya etki eder
Karşılığı varsa bedel mahfuz hisseye dahil
Karşılıksız feragat mahfuz hisseyi etkilemez (feragat eden kendi iradesi)

Hâkimlik Klasik Sorular

Sahte Bağışlama (Görünüşte Ölünceye Kadar Bakma)

Yargıtay sözleşmenin gerçek niteliğine bakar:

"Bakım karşılığı" yazılsa ama bakım yoksa → bağışlama
Bağışlama hükümleri uygulanır (yazılı şekil yerine noter, MK m.560 tenkis)

Ölünceye Kadar Bakma + Bağışlama Karması

Mal değeri >> bakım maliyeti = bağışlama unsuru baskın
Hâkim ekonomik analizle aleat ve bağışlama unsurlarını ayırır

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Ölünceye kadar bakma aleat: Ömür + bakım kapsamı belirsizliği.
Bağışlama karşılıksız: Aleat unsuru yok; m.560 tenkis tam.
Mirastan feragat ölüme bağlı: Mirasçı miras açıldığında pay almaz.
Şekil hiyerarşisi: Noter (bakma + mirastan feragat + taşınmaz bağışlama) > Yazılı (taşınır bağışlama).
Yargıtay gerçek nitelik: Sözleşmenin başlığı değil içeriği esas — sahte bakma sözleşmeleri bağışlama olarak nitelendirilir.
Mahfuz hisse koruma: Üçünde de mirasçı tenkis hakkı; aleat unsuru bakmada hesaplamayı etkiler.
Aleat hesaplaması: Bakmada bakım maliyeti tahmini; aşan kısım bağışlama unsuru.

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım ve Karşılaştırma Çerçevesi

Üç Müesseseyi Karşılaştırma Tablosu

1. Ölünceye Kadar Bakma (TBK m.611)

2. Bağışlama (TBK m.285)

3. Mirastan Feragat (MK m.528)

Aleat Unsuru: Üç Müessesenin Farkı

Ölünceye Kadar Bakma (Yüksek Aleat)

Bağışlama (Aleat Yok)

Mirastan Feragat (Sınırlı Aleat)

Şekil Şartları: Hâkimlik Tuzağı

Mirasçı Korumasının Karşılaştırılması

Ölünceye Kadar Bakma (m.618)

Bağışlama (MK m.560)

Mirastan Feragat (MK m.528)

Hâkimlik Klasik Sorular

Sahte Bağışlama (Görünüşte Ölünceye Kadar Bakma)

Ölünceye Kadar Bakma + Bağışlama Karması

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım ve Karşılaştırma Çerçevesi

Üç Müesseseyi Karşılaştırma Tablosu

1. Ölünceye Kadar Bakma (TBK m.611)

2. Bağışlama (TBK m.285)

3. Mirastan Feragat (MK m.528)

Aleat Unsuru: Üç Müessesenin Farkı

Ölünceye Kadar Bakma (Yüksek Aleat)

Bağışlama (Aleat Yok)

Mirastan Feragat (Sınırlı Aleat)

Şekil Şartları: Hâkimlik Tuzağı

Mirasçı Korumasının Karşılaştırılması

Ölünceye Kadar Bakma (m.618)

Bağışlama (MK m.560)

Mirastan Feragat (MK m.528)

Hâkimlik Klasik Sorular

Sahte Bağışlama (Görünüşte Ölünceye Kadar Bakma)

Ölünceye Kadar Bakma + Bağışlama Karması

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler