Son güncelleme:
Kredi Mektubu: Kredi mektubu, müvekkilin kendisinin veya tayin ettiği kişiye belirli bir miktarı kadar para veya kredi açma yetkisi vermek üzere üçüncü kişiye yazdığı yazılı belge olup TBK m.515'te düzenlenir. Hukuki niteliği itibarıyla unsurlarını kombine eden türüdür: mektubu veren-alan-üçüncü kişi üçgenli ilişki kurar. Hâkimlik klasiği: kredi mektubu kefalet değildir; eşin onayı aranmaz.
TBK m.515: "Kredi mektubu, açan kişinin kendisinin veya gösterdiği bir başka kişinin, lehdarın istediği miktar üzerinden ondan kredi açılmasını veya para verilmesini istemek üzere üçüncü kişiye yazdığı yazılı belgedir."
Üç taraflı yapı:
| Taraf | Rolü |
|---|---|
| Mektubu veren (açan) | Talimatı veren müvekkil |
| Mektubu alan (lehdar) | Belgeyi sunan, krediyi/parayı alan kişi |
| Üçüncü kişi (muhatap) | Krediyi/parayı verecek kişi (genellikle banka, ticari ev) |
Mektubu veren ile mektubu alan arasında vekalet ilişkisi; muhatap ile mektubu veren arasında havale ilişkisi vardır.
Kredi mektubu vekalet + havale unsurlarını birleştiren karma sözleşmedir:
Mektubu veren, mektubu alana karşı vekil-müvekkil ilişkisi kurar:
Mektubu veren, üçüncü kişiye havale verir:
Mektupta açıkça belirli miktar belirtilmiştir; üçüncü kişi bu miktarı aşamaz.
Mektupta miktar belirtilmemiş; üçüncü kişi lehdarın talebine göre kredi açar (genellikle ticari ilişkilerde).
Lehdarın birden fazla üçüncü kişiye sunabileceği kredi mektubu (örnek: yurtdışı seyahat için bankalara genel kredi açma).
Sadece belirli bir üçüncü kişiye yöneltilen kredi mektubu.
Hâkimlik klasik tuzağı:
| Kriter | Kredi Mektubu | Kefalet |
|---|---|---|
| Hukuki niteliği | Vekalet + havale | Bağımsız taahhüt |
| Eşin onayı | Gerekmez | Gerekir (TBK m.584) |
| Yazılılık şartı | Mektubun kendisi | Yazılılık + miktar (m.583) |
| Asıl borç bağlılığı | Bağımsız | Asıl borca bağlı (fer'î) |
| Üçüncü kişiye karşı taahhüt | Yok | Var |
Kredi mektubu kefalet değildir; eşin onayı aranmaz.
| Kriter | Kredi Mektubu | Banka Garantisi |
|---|---|---|
| Düzenleyen | Müvekkil/şahıs | Banka |
| Asıl borç ilişkisi | Vekalet + havale | Bağımsız garanti |
| Talep aşaması | Lehdar muhataba sunar | Şartların gerçekleşmesi |
| Düzenlenme | TBK m.515 | TTK + bankacılık mevzuatı |
Akreditif uluslararası ticarette bankanın bağımsız ödeme taahhüdüdür; kredi mektubu kişisel düzenleme. Akreditif ICC UCP 600 kurallarına tabi.