Son güncelleme:
Konunun İmkansızlığı: Konunun imkansızlığı, sözleşme konusu olan edimin objektif olarak yerine getirilemez olmasıdır. TBK m.27/I kapsamında başlangıçtaki objektif imkansızlık sözleşmenin batıllığını doğurur. İmkansızlık; , , , ayrımlarına tabi tutulur. Pratik sonuçlar bu ayrımlara göre değişir; sözleşmenin geçerliliği ve borcun sona ermesi farklı hükümlere tabidir.
Konunun imkansızlığı (Unmöglichkeit der Leistung); sözleşme konusu olan edimin objektif olarak yerine getirilemez olmasıdır. TBK m.27/I: "Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkansız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür." İmkansızlık türleri farklı hukuki sonuçlar doğurur.
İmkansızlık; sözleşme özgürlüğünün beşinci sınırıdır. Türü ve zamanı önemlidir: başlangıçtaki objektif imkansızlık sözleşme batıllığı (TBK m.27); sonradan imkansızlık ifa imkansızlığı hükümleri (TBK m.136 vd.); sübjektif imkansızlık ise ifa engeli olarak farklı yaptırıma bağlanır.
| İmkansızlık Türü | Yaptırım | Dayanak |
|---|---|---|
| Başlangıçta + objektif | Sözleşme batıl | TBK m.27/I |
| Başlangıçta + sübjektif | Sözleşme geçerli; ifa engeli | Doktrin |
| Sonradan + kusursuz | Borç sona erer | TBK m.136 |
| Sonradan + kusurlu | Tazminat yükümü | TBK m.137 |
| Aşırı ifa güçlüğü | Uyarlama davası | TBK m.138 |