Kısmi Dava (Haksız Fiil Tazminatında) hangi hukuk dalında kullanılır?

Kısmi Dava (Haksız Fiil Tazminatında), Borçlar Hukuku dalında kullanılan bir terimdir. Borçlar Hukuku, Türk hukuk sisteminin temel alanlarından biridir ve bu terimi anlamak ilgili mevzuatı kavramak için önemlidir.

Kısmi Dava (Haksız Fiil): HMK m.109 — hâkimlik | Sui Generis Akademi

Sözlüğe Dön

Borçlar Hukuku

Kısmi Dava (Haksız Fiil Tazminatında) Nedir?

Son güncelleme: 27 Nisan 2026

Tanım

Kısmi Dava (Haksız Fiil Tazminatında): Kısmi dava, HMK m.109'da düzenlenen, bölünebilir bir alacağın yalnızca bir kısmı için açılan davadır. Davacı, alacağının tamamını talep edebilecekken bilinçli olarak bir bölümünü dava konusu yapar; kalan kısmı için saklı tutma şartı 2011 değişikliğiyle kaldırılmıştır. Haksız fiil tazminatında özellikle bedensel zarar tedavisi sürerken, kesin zarar miktarı ortaya çıkmadan kullanılır. Zamanaşımı sadece talep edilen miktar bakımından kesilir.

Detaylı Açıklama

Sıkça Sorulan Sorular

Kısmi Dava (Haksız Fiil Tazminatında) nedir?

Kısmi dava, HMK m.109'da düzenlenen, bölünebilir bir alacağın yalnızca bir kısmı için açılan davadır. Davacı, alacağının tamamını talep edebilecekken bilinçli olarak bir bölümünü dava konusu yapar; kalan kısmı için saklı tutma şartı 2011 değişikliğiyle kaldırılmıştır. Haksız fiil tazminatında özellikle bedensel zarar tedavisi sürerken, kesin zarar miktarı ortaya çıkmadan kullanılır. Zamanaşımı sadece talep edilen miktar bakımından kesilir.

Kısmi Dava (Haksız Fiil Tazminatında) ne demek? Hukuki tanımı

Borçlar Hukuku alanında kullanılan Kısmi Dava (Haksız Fiil Tazminatında) terimi: Kısmi dava, HMK m.109'da düzenlenen, bölünebilir bir alacağın yalnızca bir kısmı için açılan davadır. Davacı, alacağının tamamını talep edebilecekken bilinçli olarak bir bölümünü dava konusu yapar; kalan kısmı için saklı tutma şartı 2011 değişikliğiyle kaldırılmıştır. Haksız fiil tazminatında özellikle bedensel zarar tedavisi sürerken, kesin zarar miktarı ortaya çıkmadan kullanılır. Zamanaşımı sadece talep edilen miktar bakımından kesilir.

İlgili İçerikler

TBK — Türk Borçlar Kanunu

Türk Borçlar Kanunu madde metinleri

Borçlar Genel Hukuku Soru Bankası

Borçlar Genel Hukuku konusunda sınav hazırlığı

Detaylı Açıklama

HMK m.109 ve Kısmi Davanın Hukuki Niteliği

HMK m.109, "Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir" der. 2011 yılındaki değişiklikten önce kalan kısım için "saklı tutma" şartı aranıyordu; bu şart kaldırılarak davacıya esneklik tanındı. Kısmi dava, davacının yargılama harcı yükünü hafifletir, riskini azaltır ve özellikle miktarı henüz kesinleşmemiş ama belirlenebilir alacaklarda işe yarar. Haksız fiil tazminatında yaralanma sonrası tedavinin sürdüğü, maluliyet oranının netleşmediği davalarda davacı önce bilinen kısmı talep eder, ek dava ile artırır.

Hukuki Niteliği ve Dayanak

HMK m.109 — kısmi dava (talep konusunun bölünebilirliği koşulu)
HMK m.107 — belirsiz alacak davası (ayrı kurum, karşılaştırılmalı bilinmeli)
HMK m.176 — ıslah (kısmi davayı tam davaya dönüştürmenin yolu)
TBK m.49 vd. — haksız fiil tazminatı (bölünebilir alacak)
Yargıtay HGK 2014/13-1791 — zamanaşımı sadece talep edilen miktar için kesilir

Şartları ve Sonuçları

Bölünebilirlik: Talep konusu nitelik itibarıyla bölünmeye elverişli olmalı (para, misli mal). Bölünemeyen alacaklarda (ayni edim, eşya) kısmi dava mümkün değildir.
Davacının iradesi: Davacı bilinçli olarak alacağın bir kısmını talep eder; "fazlaya ilişkin haklarımı saklı tutuyorum" beyanı zorunlu değildir (2011 değişikliği).
Zamanaşımı kesilmesi: Sadece talep edilen miktar için zamanaşımı kesilir; geri kalan kısım için zamanaşımı işlemeye devam eder. Davacı kalan kısmı zamanaşımı dolmadan ek dava veya ıslah ile talep etmelidir.
Harç: Yalnızca talep edilen miktara göre harç ödenir, ek talepte ek harç alınır.
Kesin hüküm: Sadece dava konusu yapılan kısım kesin hüküm oluşturur; kalan için yeniden dava açılabilir.

Kısmi Dava ile Belirsiz Alacak Davası Karşılaştırması

Kısmi dava (m.109): Alacak miktarı belli, davacı bir bölümünü talep ediyor. Zamanaşımı sadece talep edilen miktar için kesilir.
Belirsiz alacak (m.107): Davacı objektif olarak miktarı belirleyemiyor (örn. trafik kazasında maluliyet oranı bilinmiyor). Zamanaşımı tüm alacak için kesilir.
Yanlış kurum seçilirse: belirsiz alacak şartları yokken m.107 ile dava açılırsa Yargıtay reddedip kısmi davaya çevirme veya dava şartı yokluğundan ret yolunu açar.

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Saklı tutma şartı kalktı (2011): Eski HUMK döneminde "fazlaya ilişkin haklar saklıdır" beyanı zorunluydu; HMK m.109 ile bu kalktı. Eski içtihatlara dikkat.
Zamanaşımı kısmî kesilir: Talep edilen miktar için zamanaşımı kesilir; kalan kısım için süre işlemeye devam eder. Bu kısmi dava-belirsiz alacak ayrımının en kritik farkıdır.
Bölünebilirlik koşulu: Para alacakları tipik olarak bölünebilir; ayni edimde (taşınmaz devri, belirli eşya) kısmi dava mümkün değil.
Islah ile artırım: HMK m.176 uyarınca davacı dava değerini ıslah ile artırabilir (bir kez); ıslah tarihi yeni talep için zamanaşımını keser.
Bedensel zarar pratik kullanımı: Yargıtay 17. HD trafik kazalarında tedavi sürerken kısmi dava açılmasını mantıklı bulur; ancak maluliyet kesin bilinmiyorsa belirsiz alacak davası daha güvenli.

Aynı Alandan Bağlantılar

Sıkça Sorulan Sorular

Kısmi Dava (Haksız Fiil Tazminatında) nedir?

Kısmi Dava (Haksız Fiil Tazminatında) ne demek? Hukuki tanımı

İlgili İçerikler

TBK — Türk Borçlar Kanunu

Türk Borçlar Kanunu madde metinleri

Borçlar Genel Hukuku Soru Bankası

Borçlar Genel Hukuku konusunda sınav hazırlığı

HMK m.109 ve Kısmi Davanın Hukuki Niteliği

Hukuki Niteliği ve Dayanak

HMK m.109 — kısmi dava (talep konusunun bölünebilirliği koşulu)
HMK m.107 — belirsiz alacak davası (ayrı kurum, karşılaştırılmalı bilinmeli)
HMK m.176 — ıslah (kısmi davayı tam davaya dönüştürmenin yolu)
TBK m.49 vd. — haksız fiil tazminatı (bölünebilir alacak)
Yargıtay HGK 2014/13-1791 — zamanaşımı sadece talep edilen miktar için kesilir

Şartları ve Sonuçları

Bölünebilirlik: Talep konusu nitelik itibarıyla bölünmeye elverişli olmalı (para, misli mal). Bölünemeyen alacaklarda (ayni edim, eşya) kısmi dava mümkün değildir.
Davacının iradesi: Davacı bilinçli olarak alacağın bir kısmını talep eder; "fazlaya ilişkin haklarımı saklı tutuyorum" beyanı zorunlu değildir (2011 değişikliği).
Zamanaşımı kesilmesi: Sadece talep edilen miktar için zamanaşımı kesilir; geri kalan kısım için zamanaşımı işlemeye devam eder. Davacı kalan kısmı zamanaşımı dolmadan ek dava veya ıslah ile talep etmelidir.
Harç: Yalnızca talep edilen miktara göre harç ödenir, ek talepte ek harç alınır.
Kesin hüküm: Sadece dava konusu yapılan kısım kesin hüküm oluşturur; kalan için yeniden dava açılabilir.

Kısmi Dava ile Belirsiz Alacak Davası Karşılaştırması

Kısmi dava (m.109): Alacak miktarı belli, davacı bir bölümünü talep ediyor. Zamanaşımı sadece talep edilen miktar için kesilir.
Belirsiz alacak (m.107): Davacı objektif olarak miktarı belirleyemiyor (örn. trafik kazasında maluliyet oranı bilinmiyor). Zamanaşımı tüm alacak için kesilir.
Yanlış kurum seçilirse: belirsiz alacak şartları yokken m.107 ile dava açılırsa Yargıtay reddedip kısmi davaya çevirme veya dava şartı yokluğundan ret yolunu açar.

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Saklı tutma şartı kalktı (2011): Eski HUMK döneminde "fazlaya ilişkin haklar saklıdır" beyanı zorunluydu; HMK m.109 ile bu kalktı. Eski içtihatlara dikkat.
Zamanaşımı kısmî kesilir: Talep edilen miktar için zamanaşımı kesilir; kalan kısım için süre işlemeye devam eder. Bu kısmi dava-belirsiz alacak ayrımının en kritik farkıdır.
Bölünebilirlik koşulu: Para alacakları tipik olarak bölünebilir; ayni edimde (taşınmaz devri, belirli eşya) kısmi dava mümkün değil.
Islah ile artırım: HMK m.176 uyarınca davacı dava değerini ıslah ile artırabilir (bir kez); ıslah tarihi yeni talep için zamanaşımını keser.
Bedensel zarar pratik kullanımı: Yargıtay 17. HD trafik kazalarında tedavi sürerken kısmi dava açılmasını mantıklı bulur; ancak maluliyet kesin bilinmiyorsa belirsiz alacak davası daha güvenli.