Son güncelleme:
Kira Sözleşmesi: Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanılmasıyla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan bedeli ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Türk Borçlar Kanunu m.299 vd. düzenlenir; rızai, ivazlı, sürekli edimli ve iki tarafa borç yükleyen tipik bir akittir. Şekle tabi değildir; tarafların ehliyetli iradeleri yeterlidir.
Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanılmasıyla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme türüdür. Türk Borçlar Kanunu m.299 vd. düzenlenmiş olan bu akit, hâkimlik sınavının en yüksek frekanslı borçlar bölümlerinden biridir; özellikle kira bedelinin ödenmesi, kira bedeli temerrüdü, olağanüstü fesih ve alt kira sorularıyla her dönem karşılaşılır.
Kira sözleşmesi rızai, ivazlı, sürekli edimli ve iki tarafa borç yükleyen isimli bir sözleşmedir. TBK m.299 hükmü, kira sözleşmesini "kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanılmasıyla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan bedeli ödemeyi üstlendiği sözleşme" olarak tanımlar. Bu tanım üç alt türü kapsayan bir çatı niteliğindedir.
Kira sözleşmesi, satış sözleşmesinden farklı olarak mülkiyet geçirmez; sadece kiralananın geçici kullanımını ve gerektiğinde yararlanmayı sağlar. Kira sözleşmesi şekle tabi değildir (TBK m.299); sözlü, yazılı veya zımni kurulabilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında dahi yazılı şekil ispat şartıdır, geçerlilik şartı değildir. Sözleşme, her türlü taşınır ve taşınmaz mal ile haklar üzerinde kurulabilir.
TBK kira sözleşmesini üç alt türe ayırır:
Bu batch genel hükümleri (m.299-338) ele alır. Konut/işyeri özel hükümleri ve ürün kirası ayrı bölümlerde işlenir.
Kira sözleşmesinin geçerli kurulması için dört temel unsur gereklidir:
Süre kararlaştırılmamışsa kira belirsiz süreli sayılır. Şekil zorunluluğu yoktur; ancak ispat kolaylığı için yazılı yapılması yaygındır.
Kiraya verenin borçları (m.301-310): Kiralananı sözleşmede öngörülen kullanıma elverişli halde teslim etme ve sözleşme süresince bu durumda bulundurma, vergi ve yan giderleri kural olarak üstlenme, ayıbından ve zapttan sorumlu olma.
Kiracının borçları (m.313-323): Kira bedelini ve yan giderleri ödeme, kiralananı özenle kullanma, komşulara saygı gösterme, ayıpların kiraya verene bildirilmesi, sözleşme sonunda kiralananı geri verme.
Kira sözleşmesinin sona ermesi farklı yollarla gerçekleşir:
Sözleşme sona erdiğinde kiracı kiralananı geri vermek zorundadır (m.334).
Kiracı, kiraya verenin yazılı rızası olmadıkça kiralananın kullanım hakkını devredemez ve alt kiraya veremez (m.322-323). Konut ve çatılı işyeri kirasında kiraya verenin haklı sebep olmaksızın rıza vermekten kaçınamayacağı kabul edilir.