Son güncelleme:
Kefalet Şekli: Kefalet şekli, kefalet sözleşmesinin olarak yazılı düzenlenmesi ve üç unsurun belirtilmesi zorunluluğudur (TBK m.583). Üç unsur: kefalet sınır miktarı, kefil olma tarihi ve müteselsil kefalet ise "müteselsil kefil" ibaresi. Eksiklik mutlak butlana yol açar; ödenen tutar ile geri istenir.
Kefalet şekli, TBK m.583'te düzenlenen kanuni geçerlilik şekli kuralıdır. Modern Türk Borçlar Kanunu kefilin korunması amacıyla 6098 sayılı kanunla şekil şartını belirgin şekilde sıkılaştırmıştır: önceki kanunda sadece yazılı şekil yeterken yeni dönemde el yazısı kayıtlar zorunlu hale gelmiştir.
Kefalette yazılı miktar ve tarih kuralı uyarınca aşağıdaki üç unsur kefilin kendi el yazısıyla kefalet senedine yazılmalıdır:
Kefil, sorumluluğunun azami tutarını el yazısıyla belirtmek zorundadır. Bu tutar:
Kefilin sözleşmeyi imzaladığı gün/ay/yıl el yazısıyla belirtilir. Tarih:
Müteselsil kefalet kararlaştırılmışsa "müteselsil kefil" ibaresi de el yazısıyla yazılmalıdır. Yoksa kefalet adi kefalet sayılır — tartışma def'i bulunur.
Bu çift kontrol mekanizması, kefilin kefalet bedeli ve süresini kavradığını ispatlamayı amaçlar. Bilgisayarla yazılmış matbu kefalet senedinde sadece imza atmak şekil şartını karşılamaz.
Şekil şartının yanında evli kefilde eşin yazılı onayı ayrıca aranır (m.584). Eş onayı:
Kefalette şekil eksikliğinin sonuçları doktrinde tartışmalı olsa da baskın görüş mutlak butlandır:
Elektronik imzayla kefalet sözleşmesi düzenleme tartışmalıdır. 5070 sayılı E-İmza Kanunu yazılı şekli karşılar; ancak el yazısı kaydı elektronik imzayla yerine getirilemez. Bu nedenle uygulamada e-imza ile kefalet düzenlemek şekil şartını karşılamaz; ıslak imza + el yazısı zorunludur.
Kefil, sözleşme imzalandıktan sonra el yazısı kayıtları sonradan ekleyebilir mi? Doktrin:
Yargıtay yerleşik içtihadı baskın görüş yönündedir.
| Sözleşme | Şekil Şartı | Geçerlilik mi? |
|---|---|---|
| Kefalet (m.583) | Yazılı + el yazısı + müteselsillik kaydı | Evet (mutlak butlan) |
| Borcun üstlenilmesi (m.196) | Yazılı | Evet |
| Garanti sözleşmesi | Sözel serbest | Hayır (ispat sorunu) |
| Bağışlama (m.288) | Yazılı (taşınmazda noter) | Evet |
| Taşınmaz satışı (m.237) | Resmî şekil (noter/tapu) | Evet |