Son güncelleme:
İrat Şeklinde Tazminat: İrat şeklinde tazminat, TBK m.55 uyarınca özellikle bedensel zarar ve destekten yoksun kalma hâllerinde, haksız fiil sonucu doğan zararın belirli aralıklarla (aylık, yıllık) periyodik ödemeler biçiminde karşılanmasını öngören tazminat ödeme şeklidir. Hâkim takdiriyle hükmedilir; m.55/2 uyarınca borçludan teminat istenebilir, şartlar değişirse miktar uyarlanabilir.
İrat (Fr. rente) şeklinde tazminat, TBK m.55 ile düzenlenen, haksız fiil tazminatının dönemsel/periyodik ödemeler hâlinde ifa edilmesi yöntemidir. Aynî/nakdî tazminat ayrımı tazminatın türünü belirlerken, irat ve toptan tazminat ayrımı tazminatın ödenme şeklini belirler. İrat şeklindeki ödeme, özellikle sürekli iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, mağdurun gelecekteki gelir kaybının fiilî olarak hangi dönemde doğacağı belli olduğu hâllerde tercih edilir. Doktrinde Eren ve Oğuzman/Öz, irat şeklinde tazminatın "doğal yöntem" olduğunu, çünkü zararın da dönemsel olarak gerçekleştiğini vurgular: mağdur her ay ücretini alacaktı; öyleyse gelir kaybı da her ay tazmin edilmelidir. Buna karşılık, sermaye olarak toptan ödeme hesaplama güçlüğü, peşin sermaye değeri (PSD) hesabına dair belirsizlikler ve mağdurun lehine olduğu hâllerde tercih edilir. TBK m.55/2 hâkime, irat şeklinde ödeme hâlinde borçludan güvence (teminat) isteme yetkisi verir; bu, borçlunun ileride ödeme gücünü kaybetme riskine karşı mağdurun korunmasını sağlar.