Son güncelleme:
Güven Teorisi: Güven teorisi (Vertrauenstheorie), bir irade beyanının hukuki anlamının makul muhatabın dürüstlük kuralı çerçevesinde beyandan ne anlaması gerektiğine göre belirlenmesini öngören Alman hukuku kökenli yorum doktrinidir. kapsamında Türk hukukuna yansıyan bu teori; irade ile beyan arasında uyumsuzluk halinde tanır. Ticari hayatın güvenliği ve karşı tarafın haklı güveninin korunması açısından temeldir.
Güven teorisi (Vertrauenstheorie); bir irade beyanının hukuki anlamının, beyan sahibinin iç iradesine veya beyanın lafzi anlamına değil, makul muhatabın dürüstlük kuralı çerçevesinde o beyandan ne anlaması gerektiğine göre belirlenmesini öngören doktrindir. TBK m.19/I: "Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır."
Güven teorisi; irade teorisi (iç iradeye üstünlük) ile beyan teorisi (sırf dış beyana üstünlük) arasındaki uzlaşmadır. Karma çözüm olarak Türk hukukunda ve hâkim Kıta Avrupası doktrininde benimsenmiştir. Sözleşmenin yorumunda dürüstlük kuralı (TMK m.2) ile birlikte uygulanır.
| Teori | Hangi unsur esas? | Karşı tarafın korunması | Türk hukuku |
|---|---|---|---|
| İrade teorisi | Beyan sahibinin iç iradesi | Zayıf | Yardımcı |
| Beyan teorisi | Beyanın lafzi anlamı | Mutlak | Yardımcı |
| Güven teorisi | Makul muhatabın anlayışı | Dengeli | Hâkim |