Fesih Bildirim Süreleri (TBK) nedir?

Fesih bildirim süreleri, belirsiz süreli hizmet sözleşmesinin sona erdirilmesinde uyulması zorunlu olan, işçinin kıdemine göre artan emredici süreleri ifade eder (TBK m.432). Süreler kademeli düzenlenmiştir: 1 yıla kadar kıdemde 2 hafta, 1-3 yıl arasında 4 hafta, 3-5 yıl arasında 6 hafta ve 5 yıl ve üzerinde 8 haftadır. Süre ay başında işlemeye başlar; sözleşme ile uzatılabilir, kısaltılamaz.

Fesih Bildirim Süreleri (TBK) ne demek? Hukuki tanımı

Borçlar Hukuku alanında kullanılan Fesih Bildirim Süreleri (TBK) terimi: Fesih bildirim süreleri, belirsiz süreli hizmet sözleşmesinin sona erdirilmesinde uyulması zorunlu olan, işçinin kıdemine göre artan emredici süreleri ifade eder (TBK m.432). Süreler kademeli düzenlenmiştir: 1 yıla kadar kıdemde 2 hafta, 1-3 yıl arasında 4 hafta, 3-5 yıl arasında 6 hafta ve 5 yıl ve üzerinde 8 haftadır. Süre ay başında işlemeye başlar; sözleşme ile uzatılabilir, kısaltılamaz.

Fesih Bildirim Süreleri (TBK) hangi hukuk dalında kullanılır?

Fesih Bildirim Süreleri (TBK), Borçlar Hukuku dalında kullanılan bir terimdir. Borçlar Hukuku, Türk hukuk sisteminin temel alanlarından biridir ve bu terimi anlamak ilgili mevzuatı kavramak için önemlidir.

Fesih Bildirim Süreleri (TBK m.432) — hâkimlik

Fesih bildirim süreleri, belirsiz süreli hizmet sözleşmesinin sona erdirilmesinde uyulması zorunlu olan, işçinin kıdemine göre artan emredici süreleri ifade eder. Türk Borçlar Kanunu m.432 hükmünde düzenlenen bu süreler; sözleşmeyi feshetmek isteyen tarafa ya bu süreleri beklemesi ya da süreye karşılık gelen ücreti ödemesi (ihbar tazminatı — m.438) seçeneklerini sunar. Hâkimlik sınavında 2/4/6/8 hafta sıralaması, ay başı işleme kuralı ve sözleşme ile uzatma serbestisi sıkça sorulur.

Yasal Süreler — m.432 Düzenlemesi

TBK m.432 hükmü kıdeme göre artan dört basamaklı bir süre cetveli oluşturur:

Kıdem Süresi	Bildirim Süresi
1 yıla kadar	2 hafta
1 yıl - 3 yıl	4 hafta
3 yıl - 5 yıl	6 hafta
5 yıl ve üzeri	8 hafta

Bu süreler takvim haftası olarak hesaplanır; cumartesi-pazar günleri de dahildir. Süreler işçinin kıdem süresine göre belirlenir; kıdem hesabı işçinin işyerinde fiilen geçirdiği süreyi kapsar.

Sürelerin Başlangıcı — Ay Başı Esası (m.432/3)

Fesih bildirim sürelerinin işlemeye başlaması özel bir kurala bağlıdır:

Ay başında işler: Bildirim süresi, bildirimin yapıldığı ayı izleyen ay başında işlemeye başlar.
Pratik sonuç: Örneğin 15 Mart'ta bildirim yapılmışsa, süre 1 Nisan'dan itibaren başlar; 15 Mart - 1 Nisan arası süreye dahil değildir, işçi normal çalışmaya devam eder.
Aksi sözleşme: Taraflar ay başı esasını sözleşme ile değiştirebilir; ancak işçi aleyhine sonuçlar doğuracak şekilde sürenin kısaltılması yasaktır.
İş Kanunu m.17 paraleli: 4857 s.K. kapsamında da aynı kademeli süre cetveli uygulanır; bu hükmün TBK düzenlemesinden farkı yoktur.

Uzatma Serbest, Kısaltma Yasak (m.432/2)

TBK fesih bildirim sürelerini işçi koruyucu emredici hükümler olarak düzenler:

Uzatma serbestliği: Taraflar bildirim sürelerini sözleşme ile uzatabilir; örneğin 8 hafta yerine 12 hafta kararlaştırılması geçerlidir.
Kısaltma yasaktır: Asgari süreler 2/4/6/8 hafta olarak emredicidir; sözleşme ile kısaltma kesin geçersizdir.
Tarafların eşit muamele: Sözleşme ile uzatılan süreler her iki taraf için eşit uygulanır; yalnızca işveren lehine uzatma yasaktır (örneğin işçi 2 hafta, işveren 8 hafta uygulayan asimetrik kayıt geçersizdir).

Bildirimin Şekli ve Geçerliliği

Fesih bildiriminin yazılı olması zorunlu değildir, ancak ispat için tavsiye edilir:

Sözlü bildirim geçerlidir; ancak ispat sorunlarına yol açar.
Yazılı bildirim önerilir; özellikle taraflarca çekişme öngörülüyorsa.
İhtarname (noter): En güvenli yöntem; karşı tarafa ulaşma tarihi resmi olarak belgelenir.
E-posta/WhatsApp: Yargıtay uygulamasında geçerli sayılabilir; ancak karşı tarafın görmesinin ispatı gerekir.

İhbar Tazminatı ile İlişki (m.438)

Bildirim süresine uymadan fesih yapan taraf, ihbar tazminatı öder:

Süreye uymama → tazminat: Süreye uyulmazsa, süre içerisinde işçinin kazanacağı ücret tutarında tazminat ödenir.
TBK m.438 + %25 fazla: TBK rejiminde haksız fesihte ihbar süresine ait ücret + %25 fazla ödenir.
İş Kanunu m.17 paraleli: İş K. m.17/4 düzenlemesinde "ihbar süresine ait ücret tutarı kadar tazminat" öngörülür; %25 fazla TBK'ya özeldir.

Belirli Süreli Sözleşmede Uygulama

Belirli süreli sözleşmelerde m.432 fesih bildirim süreleri uygulanmaz:

Sürenin sonunda kendiliğinden sona erer: Bildirim gerekmez.
Süre öncesi fesih: Yalnızca haklı sebep ile mümkündür; aksi halde m.439 kapsamında kalan süreye ait ücret tazminat olarak ödenir.
10 yıl sonrası fesih hakkı (m.430/3): 10 yılı aşmış belirli süreli sözleşmede her zaman fesih mümkündür; bu durumda m.432 süreleri uygulanır.

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

2/4/6/8 hafta cetveli: Kıdeme göre artan süreler emredicidir; ezbere bilinmesi gerekir.
Ay başı esası (m.432/3): Süreler ayı izleyen ay başında işler; bildirim ile başlama günü arasında zaman geçer.
Uzatma serbest, kısaltma yasak: Sözleşme ile süre uzatılabilir ancak kısaltılamaz.
Tarafların eşit muamele: Asimetrik bildirim süreleri (örneğin işçi 2 hafta, işveren 8 hafta) yasaktır.
Belirli süreli sözleşmede uygulanmaz: m.432 yalnızca belirsiz süreli sözleşmelerde işler.
Süreye uymama → ihbar tazminatı: Süreye uyulmadığında ihbar tazminatı doğar; TBK kapsamında %25 fazla.
Tatil/izin süresine isabet: Bildirim süresi içinde tatil/izin süreleri bildirim süresine dahil edilemez; süre uzar.

Aynı Alandan Bağlantılar

Yasal Süreler — m.432 Düzenlemesi

TBK m.432 hükmü kıdeme göre artan dört basamaklı bir süre cetveli oluşturur:

Kıdem Süresi	Bildirim Süresi
1 yıla kadar	2 hafta
1 yıl - 3 yıl	4 hafta
3 yıl - 5 yıl	6 hafta
5 yıl ve üzeri	8 hafta

Sürelerin Başlangıcı — Ay Başı Esası (m.432/3)

Fesih bildirim sürelerinin işlemeye başlaması özel bir kurala bağlıdır:

Ay başında işler: Bildirim süresi, bildirimin yapıldığı ayı izleyen ay başında işlemeye başlar.
Pratik sonuç: Örneğin 15 Mart'ta bildirim yapılmışsa, süre 1 Nisan'dan itibaren başlar; 15 Mart - 1 Nisan arası süreye dahil değildir, işçi normal çalışmaya devam eder.
Aksi sözleşme: Taraflar ay başı esasını sözleşme ile değiştirebilir; ancak işçi aleyhine sonuçlar doğuracak şekilde sürenin kısaltılması yasaktır.
İş Kanunu m.17 paraleli: 4857 s.K. kapsamında da aynı kademeli süre cetveli uygulanır; bu hükmün TBK düzenlemesinden farkı yoktur.

Uzatma Serbest, Kısaltma Yasak (m.432/2)

TBK fesih bildirim sürelerini işçi koruyucu emredici hükümler olarak düzenler:

Uzatma serbestliği: Taraflar bildirim sürelerini sözleşme ile uzatabilir; örneğin 8 hafta yerine 12 hafta kararlaştırılması geçerlidir.
Kısaltma yasaktır: Asgari süreler 2/4/6/8 hafta olarak emredicidir; sözleşme ile kısaltma kesin geçersizdir.
Tarafların eşit muamele: Sözleşme ile uzatılan süreler her iki taraf için eşit uygulanır; yalnızca işveren lehine uzatma yasaktır (örneğin işçi 2 hafta, işveren 8 hafta uygulayan asimetrik kayıt geçersizdir).

Bildirimin Şekli ve Geçerliliği

Fesih bildiriminin yazılı olması zorunlu değildir, ancak ispat için tavsiye edilir:

Sözlü bildirim geçerlidir; ancak ispat sorunlarına yol açar.
Yazılı bildirim önerilir; özellikle taraflarca çekişme öngörülüyorsa.
İhtarname (noter): En güvenli yöntem; karşı tarafa ulaşma tarihi resmi olarak belgelenir.
E-posta/WhatsApp: Yargıtay uygulamasında geçerli sayılabilir; ancak karşı tarafın görmesinin ispatı gerekir.

İhbar Tazminatı ile İlişki (m.438)

Bildirim süresine uymadan fesih yapan taraf, ihbar tazminatı öder:

Süreye uymama → tazminat: Süreye uyulmazsa, süre içerisinde işçinin kazanacağı ücret tutarında tazminat ödenir.
TBK m.438 + %25 fazla: TBK rejiminde haksız fesihte ihbar süresine ait ücret + %25 fazla ödenir.
İş Kanunu m.17 paraleli: İş K. m.17/4 düzenlemesinde "ihbar süresine ait ücret tutarı kadar tazminat" öngörülür; %25 fazla TBK'ya özeldir.

Belirli Süreli Sözleşmede Uygulama

Belirli süreli sözleşmelerde m.432 fesih bildirim süreleri uygulanmaz:

Sürenin sonunda kendiliğinden sona erer: Bildirim gerekmez.
Süre öncesi fesih: Yalnızca haklı sebep ile mümkündür; aksi halde m.439 kapsamında kalan süreye ait ücret tazminat olarak ödenir.
10 yıl sonrası fesih hakkı (m.430/3): 10 yılı aşmış belirli süreli sözleşmede her zaman fesih mümkündür; bu durumda m.432 süreleri uygulanır.

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

2/4/6/8 hafta cetveli: Kıdeme göre artan süreler emredicidir; ezbere bilinmesi gerekir.
Ay başı esası (m.432/3): Süreler ayı izleyen ay başında işler; bildirim ile başlama günü arasında zaman geçer.
Uzatma serbest, kısaltma yasak: Sözleşme ile süre uzatılabilir ancak kısaltılamaz.
Tarafların eşit muamele: Asimetrik bildirim süreleri (örneğin işçi 2 hafta, işveren 8 hafta) yasaktır.
Belirli süreli sözleşmede uygulanmaz: m.432 yalnızca belirsiz süreli sözleşmelerde işler.
Süreye uymama → ihbar tazminatı: Süreye uyulmadığında ihbar tazminatı doğar; TBK kapsamında %25 fazla.
Tatil/izin süresine isabet: Bildirim süresi içinde tatil/izin süreleri bildirim süresine dahil edilemez; süre uzar.

Fesih Bildirim Süreleri (TBK) Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Yasal Süreler — m.432 Düzenlemesi

Sürelerin Başlangıcı — Ay Başı Esası (m.432/3)

Uzatma Serbest, Kısaltma Yasak (m.432/2)

Bildirimin Şekli ve Geçerliliği

İhbar Tazminatı ile İlişki (m.438)

Belirli Süreli Sözleşmede Uygulama

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler

Fesih Bildirim Süreleri (TBK) Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Yasal Süreler — m.432 Düzenlemesi

Sürelerin Başlangıcı — Ay Başı Esası (m.432/3)

Uzatma Serbest, Kısaltma Yasak (m.432/2)

Bildirimin Şekli ve Geçerliliği

İhbar Tazminatı ile İlişki (m.438)

Belirli Süreli Sözleşmede Uygulama

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler