Son güncelleme:
Dönme Tazminatı: Dönme tazminatı, alacaklının TBK m.125/III uyarınca borçlu temerrüdü nedeniyle sözleşmeden dönmesi hâlinde, sözleşmenin geriye etkili olarak tasfiye edilmesi sonrasında menfi zararının (akit masrafları, ifa hazırlık giderleri, kaçırılan fırsatlar) tazminini istemesidir; karşı edimler iade edildikten sonra geriye yalnızca güven menfaatine dayalı bu tazminat kalır ve hâkimlik sınavının çekirdek konularındandır.
Dönme tazminatı, sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasının doğrudan sonucudur. TBK m.125/III, alacaklıya iki aşamalı bir hak tanır: önce sözleşmeden döner, sonra dönmeden doğan zararını ister. Bu zarar, niteliği itibarıyla menfi zarardır; çünkü dönme geriye etkilidir ve sözleşmenin hiç yapılmamış sayılmasına dayanır. Alacaklı, "sözleşme yapılmasaydı içinde bulunacağım durum ile şu an içinde bulunduğum durum" arasındaki farkı, dönme tazminatı adı altında talep eder. Bu tazminat akit masraflarını, ifa hazırlık giderlerini ve sözleşmeye güvenerek kaçırılan başka cazip fırsatları kapsar.
Dönme tazminatı, menfi zararın özel görünüm biçimidir; yani her dönme tazminatı bir menfi zarar talebidir, fakat doktrinsel olarak dönmenin tasfiye sürecine eşlik eden tazminat vurgusuyla ayrı bir başlık altında ele alınır. Sözleşme dönüşle ortadan kalktığından alacaklı müspet zarar (ifa menfaati) isteyemez; çünkü müspet zarar sözleşmenin ayakta olmasına bağlıdır. Alacaklının seçimi kesindir: ya dönme + menfi (m.125/III) ya da dönmeme + müspet (m.125/II). Bu yapı aynen ifadan vazgeçip müspet zarar yolundan farklıdır.
Dönmenin geriye etkili olması, taraflar arasında bir iade ilişkisi doğurur:
Dönme tazminatında borçlunun borçlunun kusur sorumluluğu çerçevesinde kusursuzluğunu ispatlaması sorumluluktan kurtarır. Alacaklının katkısı varsa mağdurun müşterek kusuru ile indirim yapılır.