Bakım borçlusu sağlık masraflarını ödemiyorsa ne yapabilirim?

m.613 sağlık hizmetlerini bakım yükümlülüğüne dahil eder; bakım borçlusu doktor, ilaç, hastane masraflarını karşılamak zorundadır. Bakım alacaklısı kendi parasını harcadıysa rücu hakkı doğar. Hâkim müdahalesi için dava açabilirsin; ihmal ağır ise fesih + mal iadesi talep edilebilir. Hâkim önemli sebep koşulunu inceler.

Tapu siciline şerh ettirmedim, bakım borçlusu evi sattı — haklarım ne olur?

Şerh edilmediği için devir hakkı şahsi kalır; iyi niyetli üçüncü kişi (yeni alıcı) tarafından korunmaz. Yeni alıcı evin maliki olur; bakım alacaklısı geri talep edemez. Sadece bakım borçlusuna karşı tazminat talep edebilir (sözleşmeye aykırılık nedeniyle). Bu nedenle uygulamada mutlaka m.616 sicile şerh ettirmek tavsiye edilir; şerh edildiyse evin satışı yeni alıcı için tehlikeli olur — bakım hakkı tapu üzerinde görünür.

Bakım alacaklısı bakım borçlusunun evine taşınmak zorunda mı?

Sözleşmeye bağlıdır. Genel uygulamada birlikte yaşama tercih edilir; ancak sözleşmede: Bakım borçlusunun evinde kalma: En yaygın Ayrı evde bakım: Bakım borçlusu uzaktan organize eder; ek personel kullanabilir Bakım alacaklısının kendi evinde kalma: Mal devredilse bile yaşam hakkı saklı (intifa benzeri) Sözleşmede açıkça belirtilmemişse bakım alacaklısının mevcut yaşam standartına uygun seçenek tercih edilir.

Bakım Alacaklısının Hakları ve Borçları Nedir?

Tanım ve Yasal Çerçeve

Bakım alacaklısının hakları ve borçları, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iç ilişkisini düzenler. TBK m.613-616 hem alacaklının taleplerini hem onun karşı edim yükümünü kapsar.

Bakım Alacaklısının Hakları

1. Bakım Talep Hakkı (m.613)

TBK m.613: "Bakım alacaklısının iaşesi, ikametgâhı ve bakımı, hakkaniyete ve onun toplumsal durumuna uygun olmalıdır."

Bakım kapsamı:

Yiyecek, içecek — sağlıklı, yaş ve duruma uygun beslenme
Barınma — uygun konut (genelde aynı ev veya yakın)
Giyim — mevsime ve duruma uygun
Sağlık hizmetleri — doktor, ilaç, hastane bakımı
Manevi destek — yalnızlık önleme, sosyal etkileşim
Hijyen ve özen — yıkanma, temizlik desteği

2. Yaşam Standartı Talebi

Bakım kalitesi bakım alacaklısının önceki yaşam standartına uygun olmalı:

Daha önce orta-üst sınıf yaşıyorsa düşük standart bakım yetersiz
Sözleşmenin ekonomik dengesinden bağımsız bir kalite ölçütü
Yargıtay yerleşik içtihadı bu yöndedir

3. Sağlık Hizmeti Talebi

Bakım borçlusu sağlık hizmetlerini sağlamakla yükümlü:

Genel sağlık (rutin doktor, ilaç)
Acil tıbbi durumlarda hastane
Kronik hastalıklarda uzun süreli bakım
Maliyetler bakım borçlusuna ait — bakım alacaklısı sağlık masraflarını ek olarak ödemekle yükümlü değil

4. Manevi Destek Talebi (m.614)

Bakım borçlusu yalnızlık önleyecek sosyal ilişki sağlamalı:

Birlikte zaman geçirme
Ziyaretçi kabul ettirme
Mahremiyete saygı
Onurlu yaşam standartı

5. Sicile Şerh Hakkı (m.616)

Bakım alacaklısı taşınmaz devri borcunu tapuya şerh ettirebilir:

Şerh edilirse devir hakkının ayni etkisi doğar
Bakım borçlusu taşınmazı satsa bile bakım alacaklısı haklarını korur (üçüncü kişiye karşı koruma)
İyi niyetli üçüncü kişi şerhi görmüş sayılır

Bakım Alacaklısının Borçları

1. Mal Devri Borcu

Sözleşmede kararlaştırılan ana edim:

Taşınmaz devri (en yaygın — ev, daire, tarla)
Para sermayesi
Taşınır mal (kıymetli eşya)
Gelir hakkı devri (örn. kira gelirinin devri)

Devir tarihi sözleşmede belirtilir; çoğu kez sözleşmenin imzasıyla eş zamanlı veya hemen sonra.

2. Sözleşmeye Uygun Davranma

Bakım alacaklısı:

Bakım borçlusunu sebepsiz reddetmemek
Bakım borçlusunun bakım imkânlarını engellememek
İyi niyet kuralına uygun davranmak

3. Bakım Yerinin Kullanımı

Birlikte yaşama kararlaştırılmışsa:

Bakım alacaklısı bakım borçlusunun konutunu kullanır
Konut maliyetlerine katılım sözleşmede belirlenir
Tek başına yaşamak isterse ek hüküm aranır

Hâkkın Yardımı: Hakim Müdahalesi

m.615 paralel düzenlemeler:

Bakım borçlusu yükümlülüğünü ihmal ederse bakım alacaklısı dava açar
Hâkim sözleşmeye uygunluk denetler
Aşırı çelişme halinde fesih + mal iadesi kararı verilebilir
Ölünceye kadar bakmada fesih iptal hükümleri uygulanır

Sicile Şerh Etkisi (m.616) — Detay

m.616 önemli koruma:

Şerh Var	Şerh Yok
Devir hakkı ayni	Devir hakkı şahsi
Üçüncü iyi niyetli kişiye karşı korunur	İyi niyetli üçüncü kişiye karşı düşer
Tapu üzerinde devir kaydı	Sadece sözleşme tarafları
Bakım borçlusu taşınmazı satsa bile haklar korunur	Bakım borçlusu taşınmazı satarsa hak kayıp

Pratik uygulamada bakım alacaklısı mutlaka sicile şerh ettirmesi tavsiye edilir.

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

m.613 bakım kapsamı: Yiyecek + barınma + sağlık + manevi destek + hijyen.
Yaşam standartı kuralı: Önceki standartlara uygun bakım — Yargıtay yerleşik.
m.616 sicile şerh = ayni etki: Üçüncü kişiye karşı koruma.
Sağlık masrafları bakım borçlusuna ait: Bakım alacaklısı ek ödeme yükümlü değil.
Manevi destek somut: Yalnızlık önleme, ziyaretçi kabul, onurlu yaşam.
Mal devri ana edim: Taşınmaz, para, gelir, taşınır mal — sözleşmede serbest.
Hâkim müdahalesi: Bakım ihmali halinde fesih + mal iadesi.

Aynı Alandan Bağlantılar

Tanım ve Yasal Çerçeve

Bakım Alacaklısının Hakları

1. Bakım Talep Hakkı (m.613)

TBK m.613: "Bakım alacaklısının iaşesi, ikametgâhı ve bakımı, hakkaniyete ve onun toplumsal durumuna uygun olmalıdır."

Bakım kapsamı:

Yiyecek, içecek — sağlıklı, yaş ve duruma uygun beslenme
Barınma — uygun konut (genelde aynı ev veya yakın)
Giyim — mevsime ve duruma uygun
Sağlık hizmetleri — doktor, ilaç, hastane bakımı
Manevi destek — yalnızlık önleme, sosyal etkileşim
Hijyen ve özen — yıkanma, temizlik desteği

2. Yaşam Standartı Talebi

Bakım kalitesi bakım alacaklısının önceki yaşam standartına uygun olmalı:

Daha önce orta-üst sınıf yaşıyorsa düşük standart bakım yetersiz
Sözleşmenin ekonomik dengesinden bağımsız bir kalite ölçütü
Yargıtay yerleşik içtihadı bu yöndedir

3. Sağlık Hizmeti Talebi

Bakım borçlusu sağlık hizmetlerini sağlamakla yükümlü:

Genel sağlık (rutin doktor, ilaç)
Acil tıbbi durumlarda hastane
Kronik hastalıklarda uzun süreli bakım
Maliyetler bakım borçlusuna ait — bakım alacaklısı sağlık masraflarını ek olarak ödemekle yükümlü değil

4. Manevi Destek Talebi (m.614)

Bakım borçlusu yalnızlık önleyecek sosyal ilişki sağlamalı:

Birlikte zaman geçirme
Ziyaretçi kabul ettirme
Mahremiyete saygı
Onurlu yaşam standartı

5. Sicile Şerh Hakkı (m.616)

Bakım alacaklısı taşınmaz devri borcunu tapuya şerh ettirebilir:

Şerh edilirse devir hakkının ayni etkisi doğar
Bakım borçlusu taşınmazı satsa bile bakım alacaklısı haklarını korur (üçüncü kişiye karşı koruma)
İyi niyetli üçüncü kişi şerhi görmüş sayılır

Bakım Alacaklısının Borçları

1. Mal Devri Borcu

Sözleşmede kararlaştırılan ana edim:

Taşınmaz devri (en yaygın — ev, daire, tarla)
Para sermayesi
Taşınır mal (kıymetli eşya)
Gelir hakkı devri (örn. kira gelirinin devri)

Devir tarihi sözleşmede belirtilir; çoğu kez sözleşmenin imzasıyla eş zamanlı veya hemen sonra.

2. Sözleşmeye Uygun Davranma

Bakım alacaklısı:

Bakım borçlusunu sebepsiz reddetmemek
Bakım borçlusunun bakım imkânlarını engellememek
İyi niyet kuralına uygun davranmak

3. Bakım Yerinin Kullanımı

Birlikte yaşama kararlaştırılmışsa:

Bakım alacaklısı bakım borçlusunun konutunu kullanır
Konut maliyetlerine katılım sözleşmede belirlenir
Tek başına yaşamak isterse ek hüküm aranır

Hâkkın Yardımı: Hakim Müdahalesi

m.615 paralel düzenlemeler:

Bakım borçlusu yükümlülüğünü ihmal ederse bakım alacaklısı dava açar
Hâkim sözleşmeye uygunluk denetler
Aşırı çelişme halinde fesih + mal iadesi kararı verilebilir
Ölünceye kadar bakmada fesih iptal hükümleri uygulanır

Sicile Şerh Etkisi (m.616) — Detay

m.616 önemli koruma:

Şerh Var	Şerh Yok
Devir hakkı ayni	Devir hakkı şahsi
Üçüncü iyi niyetli kişiye karşı korunur	İyi niyetli üçüncü kişiye karşı düşer
Tapu üzerinde devir kaydı	Sadece sözleşme tarafları
Bakım borçlusu taşınmazı satsa bile haklar korunur	Bakım borçlusu taşınmazı satarsa hak kayıp

Pratik uygulamada bakım alacaklısı mutlaka sicile şerh ettirmesi tavsiye edilir.

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

m.613 bakım kapsamı: Yiyecek + barınma + sağlık + manevi destek + hijyen.
Yaşam standartı kuralı: Önceki standartlara uygun bakım — Yargıtay yerleşik.
m.616 sicile şerh = ayni etki: Üçüncü kişiye karşı koruma.
Sağlık masrafları bakım borçlusuna ait: Bakım alacaklısı ek ödeme yükümlü değil.
Manevi destek somut: Yalnızlık önleme, ziyaretçi kabul, onurlu yaşam.
Mal devri ana edim: Taşınmaz, para, gelir, taşınır mal — sözleşmede serbest.
Hâkim müdahalesi: Bakım ihmali halinde fesih + mal iadesi.

Bakım Alacaklısının Hakları ve Borçları Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım ve Yasal Çerçeve

Bakım Alacaklısının Hakları

1. Bakım Talep Hakkı (m.613)

2. Yaşam Standartı Talebi

3. Sağlık Hizmeti Talebi

4. Manevi Destek Talebi (m.614)

5. Sicile Şerh Hakkı (m.616)

Bakım Alacaklısının Borçları

1. Mal Devri Borcu

2. Sözleşmeye Uygun Davranma

3. Bakım Yerinin Kullanımı

Hâkkın Yardımı: Hakim Müdahalesi

Sicile Şerh Etkisi (m.616) — Detay

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler

Bakım Alacaklısının Hakları ve Borçları Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım ve Yasal Çerçeve

Bakım Alacaklısının Hakları

1. Bakım Talep Hakkı (m.613)

2. Yaşam Standartı Talebi

3. Sağlık Hizmeti Talebi

4. Manevi Destek Talebi (m.614)

5. Sicile Şerh Hakkı (m.616)

Bakım Alacaklısının Borçları

1. Mal Devri Borcu

2. Sözleşmeye Uygun Davranma

3. Bakım Yerinin Kullanımı

Hâkkın Yardımı: Hakim Müdahalesi

Sicile Şerh Etkisi (m.616) — Detay

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler