Son güncelleme:
Asıl Borcun Sona Ermesi — Kefalet Etkisi: Asıl borcun sona ermesi — kefalet etkisi, kefaletin fer'i niteliğinin doğal sonucudur (TBK m.600). Asıl borç ile sona erince kefalet de . m.601 ek koruma sağlar: asıl borçluya tanınan vade kefil için de işler. Asıl borçun kısmî sona ermesi kefaleti aynı oranda azaltır.
Asıl borcun sona ermesi — kefalet etkisi, kefaletin fer'i niteliğinin en doğrudan pratik uygulamasıdır. TBK m.600 düzenlemesi:
"Kefalet, asıl borç herhangi bir nedenle sona erince kendiliğinden sona erer."
m.601 ise vade halefiyeti için ek koruma sağlar: asıl borçluya tanınan vade kefil için de işler.
Asıl borçlunun borcu ödemesi ile kefalet otomatik sona erer:
Alacaklının asıl borçluyu ibra etmesi (alacaktan vazgeçmesi) ile kefalet de sona erer. Bu kural alacaklının hile yoluyla kefile zarar verme amacını engellemez:
Borçlu temerrüdü durumunda asıl borçlu alacaklıdan alacağı varsa takas ile borç sona erer; kefalet de otomatik sona erer.
Konfüzyon (asıl borçlu = alacaklı durumu) ile asıl borç sona erer; kefalet de sona erer.
Yenileme (m.133) ile asıl borç tamamen yeni bir borca dönüşür; eski borç sona erer ve kefalet de kural olarak sona erer. Ancak kefilin yenilenen borçtan da sorumlu olduğunu açıkça kabul etmesi mümkün.
Belirli süreli asıl borç için süre dolması borç sona erdirir; kefalet de sona erer. Bu özellikle vadeli ticari borçlarda görülür.
Mahkeme kararıyla asıl borç ortadan kaldırılırsa (örneğin sözleşmenin iptali kararı) kefalet de sona erer. Bu, kefalette asıl borcun geçersizliği kuralının uygulamasıdır.
m.601 vadenin asıl borçludan kefile yansımasını düzenler:
"Kefil, asıl borçlunun yararlandığı sürelerden de yararlanır."
Yani:
Bu kural alacaklının asıl borçluyla anlaşıp kefilden talep yapmaya çalışmasını engeller.
Asıl borcun sona erdiğini kefil ispat eder:
Yargıtay yerleşik içtihadı bu yöndedir.
Asıl borç kısmî olarak sona ererse kefalet de oransal azalır:
| Sebep | Tipi | Asıl Borca Etki | Kefalete Etki |
|---|---|---|---|
| İfa, ibra, takas | Asıl borç | Sona erer | Sona erer (m.600) |
| 10 yıl (on-yillik-kefalet-suresi) | Kefil özgü | Etki yok | Sona erer |
| Belirsiz süreli fesih | Kefil özgü | Etki yok | Gelecek borçlar için sona erer |
| Aciz 4 yıl | Kefil özgü | Etki yok | Sona erer |
| Takip ihmali (m.594) | Kefil özgü | Etki yok | Sona erer |
| Şekil eksikliği | Kefil özgü | Etki yok | Mutlak butlan |