Son güncelleme:
Alacaklının Kefili Koruma Yükümü: Alacaklının kefili koruma yükümü, alacaklının asıl borca ilişkin rehinleri ve diğer teminatları kefile zarar verecek şekilde azaltmama yükümlülüğüdür (TBK m.592). Alacaklı teminatları serbest bırakır, ihmal eder veya değerini düşürürse kefilin sorumluluğu . Bu kural alacaklının pasif değil aktif yükümlülüğüdür ve kefilin halefiyet hakkını korur.
Alacaklının kefili koruma yükümü, kefilin rücu hakkının kanuni halefiyet yapısını koruyan bir kuraldır. TBK m.592 düzenlemesi:
"Alacaklı, kefilin halef olabileceği rehin ve diğer güvenceleri, kefilin zararına olarak azaltır veya değerini düşürür ya da onları başka bir şekilde elden çıkarır veya kullanılmaz hale getirirse, kefilin sorumluluğu, alacaklının hatasıyla uğranılan zarar oranında azalır; meğerki kefil bu işlemlere açıkça onay vermiş olsun."
Alacaklının kefile karşı yasak davranışları:
m.592 sadece pasif değil aktif yüküm içerir:
Alacaklı teminatları azaltacak işlemlerden kaçınmalı. Bu, normal sözleşme yorumu kapsamındadır.
Alacaklı teminatları muhafaza etmek için gerekli özeni göstermek zorundadır:
Alacaklı m.592'yi ihlal ederse:
Alacaklının ihmalini ve azalma miktarını kefil ispat eder. Yargıtay yerleşik içtihadı bu yöndedir.
Kefil m.592'nin sağladığı korumadan vazgeçebilir:
A'ya 500 bin TL kredi veren banka, A'nın evi üzerine ipotek koymuştu. C kefil olduktan sonra banka ipoteği fekkettirir. A ödemeyince banka C'den 500 bin TL ister. C, m.592 uyarınca evin değerinin 300 bin TL olduğunu ispat ederse sorumluluğu 300 bin TL azalır — sadece 200 bin TL ödemekle yükümlü olur.
A, B, C üçü birlikte X'in 300 bin TL borcuna kefil. Banka B'yi sözleşmeyle ibra eder. Sorumluluğu C ne olur? B'nin payı 100 bin TL olduğu için C'nin sorumluluğu o oranda azalır — C ve A toplam 200 bin TL'den sorumlu kalır.
A'nın deposundaki ticari mallar üzerine alacaklı tarafından rehin tesis edilmiş; banka rehinli malı 100 bin TL'ye satabilirken 30 bin TL'ye satar. C kefil m.592 uyarınca 70 bin TL kayıp için sorumluluk azalmasını talep edebilir.