Son güncelleme:
Adi Ortaklıkta Müteselsil Sorumluluk: Adi ortaklıkta müteselsil sorumluluk, adi ortaklığın doğal sonucudur (TBK m.634). Üçüncü kişilere karşı her ortak sorumludur; alacaklı her ortağa başvurabilir. İç rücu işler. Bu kural ortakların kişisel mal varlığını risk altına sokar; limited/anonim şirketten en keskin ayrım. Müteselsil borçluluk hükümleri (m.166 vd.) uygulanır.
Adi ortaklıkta müteselsil sorumluluk, adi ortaklığın tüzel kişiliğinin olmamasının doğrudan sonucudur. TBK m.634 düzenlemesi:
"Ortaklar, üçüncü kişilere karşı, ortak olarak veya ortaklık adına yapılan işlerden, sözleşmede aksi öngörülmüş olmadıkça, müteselsilen sorumludurlar."
m.634 son cümle: "sözleşmede aksi öngörülmüş olmadıkça"
Sözleşmede:
Yargıtay yerleşik içtihadı: alacaklılar adi ortaklığın iç ilişki sınırlamalarına bağlı değildir. Üçüncü kişilere karşı m.634 müteselsil sorumluluk emredici nitelikte.
Müteselsil sorumluluk için:
A, B, C üç ortaklı adi ortaklık; D'den 100 bin TL'lik mal alırlar. Mal teslim alındı; ödeme yapılmadı. D her birine tüm 100 bin TL için başvurabilir. A öderse B ve C'den her birine 33,3 bin TL rücu eder.
A ortak olarak X işini yaptırmış (örneğin müteahhit ücreti 50 bin TL). X ortaklık adına çalıştığı için her üç ortağa müteselsil başvurur. A 50 bin TL öderse B ve C'den 16,6 bin TL rücu eder.
A ortağı kendi adına araç alır (kendi adına satış sözleşmesi). Bu ortaklık işlemi değil; sadece A'nın kişisel borcu. B ve C'ye etkisi yok.
Müteselsil borçluluk (m.162-176) hükümleri:
| Ölçüt | Adi Ortaklık (m.634) | Limited Şirket |
|---|---|---|
| Sorumluluk | Müteselsil sınırsız | Sermaye payı kadar (sınırlı) |
| Alacaklı başvurusu | Her ortağa tüm borç | Şirkete; ortaklara değil |
| Mal varlığı risk | Tüm kişisel mal | Sadece sermaye payı |
| Şirket malları | Yok (elbirliği ortaklara ait) | Şirketin (ortaklardan ayrı) |