Son güncelleme:
Adi Ortaklıkta Kâr ve Zarar Paylaşımı: Adi ortaklıkta kâr ve zarar paylaşımı, adi ortaklık faaliyetinden doğan ekonomik sonuçların ortaklar arasında dağıtılmasıdır (TBK m.623, 633). (m.623): sözleşmede aksi yoksa ortaklar eşit paylaşır. Sözleşmeyle aksi serbest. Ancak (m.633): sadece zarar paylaşan veya kâr paylaşımı tamamen reddedilen sözleşme .
Adi ortaklıkta kâr ve zarar paylaşımı, ortaklığın temel ekonomik dengesini belirler. TBK m.623 eşit paylaşım karinesini, m.633 paylaşım sözleşmesi sınırlarını çizer.
TBK m.623: "Sözleşmede aksi öngörülmemişse, kâr ve zarar, ortakların payları oranında paylaşılır. Ortaklığın kârı, sözleşmede sadece zarara katılmama veya kâra katılmama biçiminde paylaşılmışsa, kâr ve zarar yine de payları oranında paylaşılır."
m.623/1 sözleşmede aksi belirtilmedikçe:
Taraflar serbest düzenlemeler yapabilir:
TBK m.633: "Sadece zarara katılmasını öngören sözleşme, geçerli değildir."
Roma hukukundan miras alınan societas leonina (aslan ortaklığı) yasağı:
Roma hukukunda Aesopik fabldan ad alır:
Pratikte kullanılan modeller:
En basit; sözleşmede aksi yoksa varsayılan.
Katkı oranlarına göre paylaşım:
Sözleşmede temel pay eşit; aşkın katkı sahibine ek faiz/bonus.
Yönetim yapan ortağa sabit yönetim ücreti + diğer ortaklarla eşit kâr payı.
Sözleşmede özel formüller (örn. minimum garantili kâr + ek pay).
Üçüncü kişilere karşı müteselsil sorumluluk (m.634) — ortaklar tüm borçtan sorumlu. İç rücu pay oranındadır.
Sözleşmede zarar paylaşım oranı:
A ve B kâr 100 bin TL. Sözleşmede paylaşım belirtilmemiş. m.623/1 → her biri 50 bin TL.
A %70, B %30. Kâr 100 bin TL → A 70 bin, B 30 bin. Zarar 60 bin TL → A 42 bin, B 18 bin.
A 200 bin TL katkı, B 100 bin TL katkı. Sözleşme katkı oranı (2:1). Kâr 90 bin TL → A 60 bin, B 30 bin.
Sözleşmede "sadece zarar A'da, kâr ortaklarda" ifadesi → m.633 batıl. Yargıtay yorumu: m.623/1 eşit paylaşım uygulanır.