Son güncelleme:
Adi Ortaklığın Malvarlığı (Elbirliği): Adi ortaklığın malvarlığı, adi ortaklığın ortaklara rejiminde aittir (TBK m.638). Tasarruf işlemleri (satış, ipotek, devir) gerektirir; pay devri tüm ortakların onayını arar. Bu rejim (MK m.688) farklıdır — orada her ortak kendi payı için tasarruf yapabilir.
Adi ortaklığın malvarlığı, adi ortaklık sözleşmesinin tüzel kişilik yokluğunun doğal sonucudur. Ortaklığın kendi malvarlığı yoktur; ortaklara birlikte (elbirliği) ait bir hukuki yapıdır. TBK m.638 düzenlemesi:
"Adi ortaklığın malları, ortakların elbirliği mülkiyetindedir."
Elbirliği mülkiyeti (Türk Medeni Kanunu m.701 vd.):
Sözleşmede aksi belirtilmedikçe:
Acil durumlarda:
Adi ortaklıkta çıkma-çıkarılma ile ilgili pay devri:
Bu kuralın temeli ortaklığın kişiye bağlı (intuitu personae) karakteridir.
| Ölçüt | Elbirliği Mülkiyeti (Adi Ortaklık) | Paylı Mülkiyet (MK m.688) |
|---|---|---|
| Pay sahipliği | Yok (tüm mal bütünü ortakların) | Var (her ortak kendi payı sahibi) |
| Tasarruf | Oy birliği | Pay üzerinde bireysel |
| Pay devri | Tüm ortakların onayı | Pay sahibi tek başına devreder |
| Şuf'a hakkı | Yok | Var (önalım) |
| Bölüştürme | Tasfiyeyle | Mahkeme kararıyla bölünebilir |
| Mirasa intikal | Pay olarak değil, ortaklık olarak | Pay olarak intikal |
Detaylı karşılaştırma: adi-ortaklik-vs-elbirligi-vs-payli-mulkiyet.
Taşınmaz adi ortaklık adına tapuda nasıl kaydedilir?
A, B, C üç ortaklı adi ortaklık; ortaklığa ait tarla satılmak istenir. Üçünün de imzası şart; iki kişinin onayı yeterli değil. Tapu memuru üç ortağın imzasını arar.
A, B, C üç ortaklı; A payını D'ye devretmek ister. Sadece A'nın iradesi yetmez; B ve C'nin onayı zorunlu. Onay yoksa A çıkış payını alıp ortaklıktan ayrılmalı.
Ortaklık taşınmazı üzerine banka ipoteği konulacak. Üç ortağın hepsinin noter onaylı imzası gerekir; ipotek tek ortağın iradesiyle kurulamaz.
Adi ortaklıkta tasfiye sırasında: