Son güncelleme:
Adi Kefalet: Adi kefalet, kefalet sözleşmesinin . TBK m.585 uyarınca kefilin vardır: alacaklı önce asıl borçluya icra takibi yapmalı ve iflas takibini tamamlamalıdır; ancak ondan sonra kefile başvurabilir. "Müteselsil kefil" ibaresi kefalet senedinde el yazısıyla yer almıyorsa kefalet otomatik sayılır — bu kefilin lehine sonuç doğurur.
Adi kefalet, kefalet türlerinin kanuni varsayılanıdır. Kefalet sözleşmesinde müteselsillik kaydı el yazısıyla yer almıyorsa kefalet otomatik adi kefalet niteliğindedir (m.583/1 ile m.586 birlikte). TBK m.585 adi kefilin temel hakkı olan tartışma def'ini düzenler.
Adi kefilin en güçlü koruması tartışma def'idir (Latince beneficium ordinis veya excussionis). Bu def'iye göre:
"Adi kefalette alacaklı, borcun ifası için önce asıl borçluya başvurmadıkça kefilden ifa isteminde bulunamaz."
Yani alacaklı kefile başvurmadan önce:
Ancak bu üç adımdan sonra kefile başvurulabilir.
Tartışma def'i mutlak değildir; bazı durumlarda alacaklı doğrudan kefile başvurabilir:
Asıl borçlu iflas etmişse alacaklı doğrudan kefile başvurabilir; ayrı tahsil takibi şart değil.
m.585/2 uyarınca asıl borçlu yurt dışına çıkmış ve takibi imkânsız hale gelmişse tartışma def'i uygulanmaz.
Kefil sözleşmede tartışma def'inden vazgeçebilir — ancak bu vazgeçme özel hüküm gerektirir (genel ifade yetersiz). Yargıtay yerleşik içtihadı bu yöndedir; vazgeçmenin "açık ve kuşkudan uzak" olması aranır.
Asıl borçlu ehliyetsiz veya ölmüşse takip imkânsız hale gelirse alacaklı doğrudan kefile başvurabilir.
Müteselsil kefalet ile temel ayrımları:
| Ölçüt | Adi Kefalet | Müteselsil Kefalet |
|---|---|---|
| Tartışma def'i | Var (m.585) | Yok |
| Alacaklının başvuru sırası | Önce asıl borçlu | Doğrudan kefil/herkes |
| El yazısı şartı | Standart üç unsur | Standart + "müteselsil kefil" |
| Pratik kullanım | İhtimal düşük (kefile koruma) | Banka kredileri ezici çoğunluk |
| Yargılama süresi | Uzun (önce asıl borçlu takibi) | Kısa (doğrudan kefile takip) |
Adi kefalette tartışma def'i kefile iki koruma sağlar:
Bu nedenle kefil için adi kefalet ezici şekilde tercih edilir; ancak alacaklı (özellikle banka) müteselsil kefaleti zorunlu tutar.
Tartışma def'inden vazgeçme şartları (Yargıtay yerleşik):
Pratikte vazgeçme genelde "müteselsil kefil" ibaresiyle birlikte gerçekleşir — yani kefilin müteselsil kefalete dönmesi tartışma def'ini de kaldırır.