Milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, ileri sürdükleri düşüncelerden hiçbir şekilde sorumlu tutulamaması güvencesidir (AY m.83/1). Mutlak ve süresiz bir korumadır.
Yasama Dokunulmazlığı
Milletvekillerinin yasama faaliyetlerini serbestçe yerine getirebilmeleri için tutuklama, sorguya çekilme ve yargılanmaya karşı koruyan güvencedir (AY m.83/2). Meclis kararıyla kaldırılabilir.
Milletvekili
Türk milletini temsil eden, seçimle göreve gelen TBMM üyesidir (AY m.80). Milletvekilleri seçildikleri bölgeyi değil, tüm milleti temsil eder ve bağımsız oy kullanır.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözleri, ileri sürdükleri düşünceleri ile bunları Meclis dışında tekrarlamaları ve açığa vurmalarından dolayı sorumlu tutulamamalarını ifade eden anayasal bir güvencedir. AY m.83/1'de düzenlenen bu bağışıklık, milletvekillerinin yasama faaliyetlerini hiçbir baskı ve tehdit altında kalmadan özgürce yerine getirmelerini sağlamayı amaçlar.
Yasama sorumsuzluğu, yasama dokunulmazlığından farklı olarak mutlak ve süresiz bir güvencedir. Milletvekilliği sona erse dahi, görev sırasında Meclis çalışmaları kapsamında yapılan açıklamalar nedeniyle hiçbir zaman hukuki veya cezai sorumluluğa gidilemez. Bu yönüyle sorumsuzluk, bir bağışıklık değil, bir maddi hukuk güvencesidir.
Yasama sorumsuzluğunun karakteristik özellikleri:
Sorumsuzluğun kapsamı dışında kalanlar:
| Özellik | Yasama Sorumsuzluğu | Yasama Dokunulmazlığı |
|---|---|---|
| Düzenleme | AY m.83/1 | AY m.83/2 |
| Nitelik | Mutlak | Nispi |
| Süre | Süresiz | Milletvekilliği süresince |
| Kaldırılabilirlik | Kaldırılamaz | Meclis kararıyla kaldırılabilir |
| Kapsam | Meclis çalışmalarındaki oy ve sözler | Her türlü suç |
| Hukuki etki | Sorumluluk doğmaz | Yargılama ertelenir |
| İstisna | Yok | Ağır ceza suçüstü, AY m.14 |