Olağanüstü hal süresince temel hak ve özgürlüklerin kısmen veya tamamen durdurulabildiği, olağanüstü hal kararnameleri çıkarılabildiği özel yönetim rejimidir (AY m.119). TBMM onayına tabidir.
Olağanüstü hal yönetimi, OHAL ilan edilen dönemde devlet yönetiminin olağan kurallardan farklı, olağanüstü koşullara uygun biçimde yürütülmesini düzenleyen anayasal ve yasal kurallar bütünüdür. AY m.119 çerçevesinde şekillenen bu yönetim modeli, olağanüstü halin etkin ve hızlı bir şekilde yönetilmesini sağlarken, demokratik denetim mekanizmalarının işlerliğini de güvence altına almayı amaçlar.
2017 Anayasa değişikliğiyle olağanüstü hal yönetimi yeniden yapılandırılmıştır. Daha önce Bakanlar Kurulu merkezli olan OHAL yönetimi, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine uygun olarak Cumhurbaşkanı merkezli bir yapıya kavuşturulmuştur. Sıkıyönetim rejimi kaldırılmış ve tek bir olağanüstü hal yönetim modeli benimsenmiştir.
AY m.119 uyarınca olağanüstü hal, süresi altı ayı geçmemek üzere ilan edilebilir. Bu süre sınırı, olağanüstü hal yönetiminin geçici niteliğini vurgular. Olağanüstü hal, olağan yönetim düzenine dönülmesi amacıyla uygulanan istisnai bir rejimdir ve süresiz olması düşünülemez.
Cumhurbaşkanının talebi üzerine TBMM, her defasında dört ayı geçmemek üzere olağanüstü hal süresini uzatabilir. Uzatma kararı TBMM tarafından verilir; Cumhurbaşkanı tek başına süreyi uzatamaz. Bu düzenleme, olağanüstü halin süresinin yasama organının denetiminde kalmasını sağlar. Savaş hallerinde ise dört aylık uzatma sınırı uygulanmaz.
TBMM, olağanüstü halin devamına gerek kalmadığına kanaat getirdiğinde OHAL'i kaldırabilir. Cumhurbaşkanı da OHAL'i kaldırabilir. Bu çifte yetki, olağanüstü halin en kısa sürede sona erdirilmesi amacına hizmet eder.
Olağanüstü hal yönetiminde TBMM'nin denetim rolü kritik önem taşır. OHAL döneminde yürütmenin olağanüstü yetkiler kullanması, yasama denetiminin güçlü bir şekilde sürdürülmesini zorunlu kılar. TBMM, OHAL süresince aşağıdaki denetim araçlarını kullanır:
OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmi Gazete'de yayımlandığı gün TBMM'nin onayına sunulur. TBMM, bu kararnameleri üç ay içinde görüşmek ve karara bağlamak zorundadır. Üç ay içinde görüşülmeyen kararnameler kendiliğinden yürürlükten kalkar. Bu mekanizma, yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama denetimi altında tutulmasını sağlar.
AY m.148/1 uyarınca olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz. Bu hüküm, OHAL yönetiminde yargısal denetimin sınırlandırılması anlamına gelir. Ancak TBMM tarafından onaylanarak kanunlaşan kararnameler, kanun olarak Anayasa Mahkemesi denetimine tabi hale gelir.
OHAL döneminde yapılan bireysel idari işlemlere karşı yargı yolu açıktır. İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olduğunu düzenleyen AY m.125 hükmü, OHAL döneminde de geçerliliğini korur. Bu güvence, bireylerin hukuki korunmasının olağanüstü dönemlerde de sürdürülmesini sağlar.
Olağanüstü halin sona ermesiyle birlikte olağan hukuk düzenine dönülür. OHAL süresince alınan tedbirler, OHAL'in sona ermesiyle birlikte kendiliğinden son bulur. Ancak OHAL kararnameleriyle getirilen düzenlemelerden TBMM tarafından kanunlaştırılanlar, OHAL sonrasında da geçerliliğini korur.