TBMM'nin karar alabilmesi için gerekli asgari oy sayısıdır. Anayasada aksi bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verilir; ancak bu sayı üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz (AY m.96).
Toplantı Yeter Sayısı
TBMM'nin toplantı yapabilmesi için gerekli asgari üye sayısıdır. Anayasada aksi bir hüküm yoksa üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanılır (AY m.96).
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Yasama yetkisini Türk milleti adına kullanan, 600 milletvekilinden oluşan tek meclisli yasama organıdır (AY m.7, m.75). Kanun yapma, bütçeyi kabul etme ve hükümeti denetleme görevlerini üstlenir.
Karar yeter sayısı, TBMM Genel Kurulunda bir konuda geçerli karar alınabilmesi için gerekli olan asgari oy sayısıdır. AY m.96'ya göre TBMM, Anayasada başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.
600 milletvekilinden oluşan TBMM'de (AY m.75) üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası 151'dir. Dolayısıyla bir kararın geçerli olabilmesi için en az 151 olumlu oy gereklidir. Toplantıya katılanların sayısı daha fazla ise, o sayının salt çoğunluğu aranır. Örneğin 400 milletvekilinin katıldığı bir toplantıda karar yeter sayısı 201'dir.
Bu düzenleme, demokratik meşruiyetin sağlanması ve azınlık oylarıyla karar alınmasının önlenmesi amacını taşır. Asgari eşik olan 151 sayısı, çok düşük katılımlı toplantılarda bile belirli bir meşruiyet düzeyini garanti eder.
Salt çoğunluk, toplantıya katılanların yarısından bir fazlasını ifade eder. TBMM'deki olağan karar alma usulü salt çoğunluktur. Kanunların kabulü, meclis kararlarının alınması ve genel denetim faaliyetlerinde salt çoğunluk yeterlidir. Anayasada aksi belirtilmedikçe tüm kararlar bu çoğunlukla alınır.
Salt çoğunluk hesabında yalnızca "evet" ve "hayır" oyları dikkate alınır; çekimser oylar toplantıya katılanlar sayısına dahil edilir ancak olumlu veya olumsuz oy olarak değerlendirilmez. Bu nedenle çekimser oyların çokluğu, salt çoğunluğun sağlanmasını zorlaştırabilir.
Anayasa, belirli konularda salt çoğunluktan daha yüksek oranlar aramaktadır. Bu nitelikli çoğunluk halleri şunlardır:
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili): Cumhurbaşkanı seçiminde ilk iki turda, meclis soruşturması açılması önergesinde, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu soruşturma önergesinde aranır.
Üye tamsayısının 3/5 çoğunluğu (360 milletvekili): Anayasa değişikliğinin kabulü (Cumhurbaşkanının onaylaması veya halkoylamasına sunulması ihtimalinde), seçimlerin yenilenmesi kararı, meclis soruşturması açılması kararı için gereklidir.
Üye tamsayısının 2/3 çoğunluğu (400 milletvekili): Anayasa değişikliğinin doğrudan kabulü, Yüce Divana sevk kararı ve Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevki için aranır.
Toplantı yeter sayısı, TBMM'nin müzakerelere başlayabilmesi için gerekli asgari milletvekili sayısıdır (üye tamsayısının 1/3'ü olan 200). Karar yeter sayısı ise toplantı sırasında oy kullanma aşamasında aranan asgari çoğunluktur. Bir toplantının hukuki geçerliliği için önce toplantı yeter sayısının, ardından karar yeter sayısının sağlanması zorunludur.
Toplantı yeter sayısı sağlansa bile, oylama anında karar yeter sayısına ulaşılamayabilir. Örneğin 200 milletvekilinin hazır bulunduğu bir toplantıda oylama yapılabilir; ancak kararın geçerli olması için en az 151 olumlu oy gerekir (katılanların salt çoğunluğu olan 101 değil, asgari eşik olan 151).
TBMM'de oylama üç şekilde yapılır: işaret oyu, açık oylama ve gizli oylama. İşaret oyu (el kaldırma) en yaygın usuldür ve salt çoğunluğun sağlanıp sağlanmadığı Başkanlık Divanı tarafından değerlendirilir. Açık oylama, elektronik cihazla veya ad okunarak yapılır; milletvekillerinin oyları kayıt altına alınır. Gizli oylama ise özellikle meclis soruşturması ve bazı seçimlerde uygulanır.
Anayasa değişikliği tekliflerinin kabulü gizli oyla yapılır (AY m.175). Bu düzenleme, milletvekillerinin parti baskısından bağımsız olarak vicdani kanaatlerine göre oy kullanmalarını sağlamayı amaçlar.